آیا جنگندههای پنهانکار آمریکا واقعا «نامرئی» هستند؟
در حالی که حملات هوایی آمریکا علیه مواضع ایران ادامه دارد، گزارشهایی از هدف قرار گرفتن یک جنگنده پنهانکار اف-۳۵ منتشر شده که توجه تحلیلگران نظامی را به خود جلب کرده است.
منابع نظامی آمریکا تایید کردهاند که این جنگنده هنگام انجام مأموریت بر فراز ایران دچار حادثه شده و ناچار به فرود اضطراری شده است، هرچند گفته شده خلبان در وضعیت باثبات قرار دارد.
ایران مدعی شده این جنگنده را هدف قرار داده است؛ ادعایی که در صورت صحت، نخستین مورد اصابت به یک اف-۳۵ در شرایط رزمی خواهد بود. این در حالی است که اف-۳۵ به عنوان یکی از پیشرفتهترین جنگندههای نسل پنجم، با فناوری پنهانکاری طراحی شده تا از دید رادارهای متعارف پنهان بماند.
کارشناسان میگویند این فناوری به معنای «نامرئی بودن کامل» نیست. به گفته تحلیلگران، این جنگنده بیشتر برای کاهش احتمال شناسایی، ایجاد اختلال در رهگیری و دور ماندن از محدوده درگیری طراحی شده، نه حذف کامل امکان کشف شدن.
در همین حال، برخی گزارشها حاکی از آن است که سامانههای دفاعی ایران تنها به رادار متکی نیستند و از روشهای دیگری مانند ردیابی فروسرخ نیز استفاده میکنند. این سامانهها به جای ارسال امواج، به دنبال شناسایی گرمای موتور هواپیما هستند؛ روشی که میتواند در فاصلههای نزدیک موثر باشد.
بر اساس این تحلیل، احتمال دارد اصابت به اف-۳۵ در نتیجه یک درگیری نزدیک و فرصتطلبانه رخ داده باشد، نه یک عملیات دقیق از فاصله دور. برخی کارشناسان احتمال دادهاند که از مهمات سرگردان مدل «۳۵۸» استفاده شده باشد؛ موشکی که با پرواز در میدان نبرد و استفاده از حسگر فروسرخ، به دنبال هدف میگردد.
این موشک که حدود ۲.۷ متر طول دارد، میتواند برای مدت طولانی در هوا باقی بماند و در صورت شناسایی هدف، به سرعت به آن حمله کند. در چنین شرایطی، حتی یک جنگنده پنهانکار نیز ممکن است بدون هشدار قبلی در معرض خطر قرار گیرد.
در عین حال، کارشناسان تاکید میکنند که چنین رخدادی به معنای تغییر بنیادین در کارایی اف-۳۵ نیست. به گفته آنها، این جنگنده همچنان یکی از ارکان اصلی توان هوایی آمریکا محسوب میشود و توانایی انجام حملات پیشدستانه را پیش از شناسایی شدن حفظ کرده است.
برخی تحلیلگران نیز اشاره میکنند که استفاده از ترکیبی از سامانههای شناسایی، از جمله فناوریهای فروسرخ، بخشی از یک رویکرد چندلایه برای مقابله با جنگندههای پیشرفته است، نه جایگزینی کامل برای رادار.
