چهره قدیمی سپاه در رأس شورای عالی امنیت ملی: ذوالقدر کیست؟
رسانههای ایران از انتصاب محمدباقر ذوالقدر به عنوان دبیر جدید شورای عالی امنیت ملی خبر دادهاند؛ سمتی که پیشتر در اختیار علی لاریجانی بود. اما از او چه میدانیم؟
این جابهجایی بار دیگر نام یکی از فرماندهان باسابقه سپاه پاسداران را به صدر ساختار تصمیمگیری امنیتی کشور بازگردانده است.
ذوالقدر از چهرههای قدیمی سپاه به شمار میرود و سابقهای طولانی در نهادهای نظامی و امنیتی دارد.
او در مقاطع مختلف به عنوان جانشین فرمانده کل سپاه، معاون رئیس ستاد کل نیروهای مسلح در امور بسیج، و همچنین معاون وزیر کشور در دولت محمود احمدینژاد فعالیت کرده است.
وی همچنین در دوران ریاست صادق لاریجانی بر قوه قضاییه، به عنوان معاون راهبردی این نهاد منصوب شد.
آخرین سمت او پیش از این انتصاب، دبیری مجمع تشخیص مصلحت نظام بود؛ جایگاهی که پس از کنار رفتن محسن رضایی به او سپرده شد.
هر دو چهره پیشتر در سازمان چریکی «منصورون» در دوران پیش از انقلاب ۱۳۵۷ حضور داشتند و بعدها در ساختار جمهوری اسلامی به مناصب مهم دست یافتند.
ذوالقدر که اکنون در دهه هفتم زندگی خود قرار دارد، بخشی از نسل نخست فرماندهان سپاه محسوب میشود.
بر اساس سوابق موجود، ذوالقدر در جریان جنگ ایران و عراق فرماندهی قرارگاه رمضان را بر عهده داشت و در فاصله سالهای ۱۳۶۸ تا ۱۳۷۶ به عنوان معاون هماهنگکننده سپاه فعالیت میکرد.
سپس در بازه ۱۳۷۶ تا ۱۳۸۴ به مقام جانشینی فرمانده کل سپاه رسید. در همین دوره، نقش او در تعامل با بسیج و نیروهای موسوم به انصار حزبالله در مواجهه با اعتراضات داخلی مورد توجه قرار گرفت.
او همچنین در سال ۱۳۸۶ به دلیل فعالیتهای مرتبط با سپاه، تحت تحریمهای شورای امنیت سازمان ملل قرار گرفت. با وجود این سوابق نظامی و امنیتی، ذوالقدر تجربهای در حوزه سیاست خارجی یا دیپلماسی ندارد؛ حوزهای که علی لاریجانی در آن نقش پررنگی ایفا کرده بود.
بازگشت او و چهرههایی مانند محسن رضایی به موقعیتهای کلیدی، نشاندهنده محدود شدن گزینههای در دسترس در میان نیروهای قدیمی قدرت تلقی میشود؛ بهویژه آنکه رضایی نیز اخیراً به عنوان مشاور نظامی رهبر ایران منصوب شده است.
این تغییر در رأس شورای عالی امنیت ملی، بازتابی از افزایش نقش سپاه در مدیریت امور کلان کشور پس از ترورهای اخیر ارزیابی میشود.
