آیا ماموریت ۱۰ روزه آرتمیس به کره ماه برای فضانوردان خطرناک است؟
در حالی که چهار فضانورد آرتمیس پس از آغاز ماموریت ۱۰ روزه خود به کره ماه برای بازگشت آماده میشوند، کارشناسان درباره تاثیرات این سفر بر بدن انسان هشدار دادهاند و مجموعهای از چالشهای جسمی و روانی را مطرح کردهاند.
این ماموریت که حدود ۲۴۰ ساعت در فضا به طول میانجامد، بخشی از برنامه «آرتمیس ۲» است و قرار است مسیر را برای سفرهای طولانیتر هموار کند.
به گفته متخصصان، اگرچه مدت این ماموریت نسبت به اقامتهای چندماهه در ایستگاه فضایی بینالمللی کوتاهتر است، اما فضانوردان همچنان در معرض خطراتی مانند تشعشعات فضایی قرار دارند که میتواند موجب حالت تهوع و بیماری شود. همچنین شرایط بیوزنی ممکن است در روزهای نخست باعث بروز «بیماری حرکت فضایی» شود، زیرا بدن نیاز به زمان برای تطبیق با محیط جدید دارد.
یکی دیگر از پیامدهای حضور در فضا، جابهجایی مایعات بدن از بخشهای پایینی به سمت سر است که میتواند باعث تورم، احساس ناراحتی و حتی سردرد شود. این پدیده همچنین موجب تغییراتی در شکل ظاهری بدن میشود که از آن با اصطلاحاتی مانند «پاهای باریک» یاد میشود.
اختلال در خواب نیز از دیگر چالشهای پیشبینیشده برای فضانوردان است. تغییر ناگهانی چرخه نور و تاریکی و استفاده از نور مصنوعی میتواند کیفیت خواب را کاهش داده و در نتیجه عملکرد شناختی را تحت تاثیر قرار دهد.
علاوه بر این، فشارهای روانی ناشی از انزوا و زندگی در محیطی بسته، از جمله عواملی است که ممکن است بر عملکرد فضانوردان اثر بگذارد. کارشناسان میگویند چنین شرایطی میتواند به استرس ذهنی و کاهش کارایی منجر شود.
در کنار این موارد، تحلیل عضلانی و کاهش تراکم استخوان نیز از پیامدهای حضور در فضاست، هرچند شدت آن در ماموریتهای کوتاهتر کمتر از سفرهای طولانیمدت خواهد بود. با این حال، مطالعات نشان دادهاند که این فرآیندها میتوانند تنها در عرض چند روز آغاز شوند.
بر اساس این گزارش، انجام تمرینهای ورزشی در طول ماموریت، استفاده از دارو برای کاهش بیماری حرکت، و تنظیم برنامه خواب از جمله اقداماتی است که میتواند اثرات منفی را کاهش دهد.
در جریان این ماموریت، فضانوردان علاوه بر آزمایش سامانههای فضاپیما، دادههای زیستی جمعآوری خواهند کرد تا درک بهتری از تاثیر سفرهای فضایی بر بدن انسان به دست آید؛ دادههایی که برای برنامهریزی ماموریتهای آینده، از جمله سفر به مریخ، اهمیت دارد.