باقلوا چگونه به نماد اعتدال بهاری در نوروز تبدیل شد؟
باقلوا، این شیرینی لایهلایه و عسلی که در بسیاری از فرهنگهای منطقه با نوروز پیوند خورده، بهعنوان یکی از نمادهای آغاز بهار و اعتدال فصلی شناخته میشود
خوراکیای که فراتر از یک دسر، بازتابی از سنتهای کهن و هویت فرهنگی است.
در جمهوری آذربایجان، باقلوا یا «پاخلاوا» جایگاه ویژهای در آیینهای نوروزی دارد و در روزهای منتهی به این جشن بهطور گسترده در خانهها تهیه میشود. این شیرینی از لایههای نازک خمیر تشکیل شده که میان آنها با مغزهایی مانند گردو یا بادام پر میشود و در پایان با شربت شیرین آغشته میگردد.
کارشناسان حوزه غذا معتقدند که باقلوا تنها یک خوراکی نیست، بلکه بخشی از میراث فرهنگی است که دستور تهیه آن طی نسلها منتقل شده است. هر منطقه و حتی هر خانواده، شیوه خاص خود را در آمادهسازی این شیرینی حفظ کرده و همین تنوع به غنای فرهنگی آن افزوده است.
فرآیند تهیه باقلوا معمولاً در چند مرحله انجام میشود. ابتدا خمیر به لایههای بسیار نازک تقسیم و روی هم چیده میشود، سپس مواد مغزی میان آن قرار میگیرد. پس از پخت، شربت شیرین روی آن ریخته میشود تا بافتی نرم و طعمی شیرین و معطر پیدا کند.
این شیرینی در ایام نوروز، که همزمان با اعتدال بهاری و آغاز سال نو در بسیاری از کشورهای منطقه است، تهیه و میان خانواده، دوستان و مهمانان تقسیم میشود. به همین دلیل، باقلوا به نمادی از همبستگی، مهماننوازی و تجدید روابط اجتماعی تبدیل شده است.
در بسیاری از سنتها، شکل هندسی باقلوا نیز معنا دارد. برشهای لوزیشکل آن را گاهی نمادی از خورشید یا چرخههای طبیعت میدانند که با مفهوم تعادل و نو شدن در آغاز بهار همخوانی دارد.
نوروز بهعنوان جشنی که ریشه در تغییر فصل و بازگشت زندگی به طبیعت دارد، با خوراکیهایی همراه است که هرکدام مفاهیم نمادین خاصی دارند. در این میان، باقلوا با ترکیب لایههای منظم، طعم شیرین و فرآیند دقیق تهیه، بازتابی از نظم، تداوم و هماهنگی با طبیعت تلقی میشود.
این شیرینی همچنان در بسیاری از کشورها از جمله جمهوری آذربایجان، ایران و دیگر مناطق، بخشی جداییناپذیر از آیینهای نوروزی باقی مانده و هر سال با آغاز بهار، بار دیگر بر سر سفرهها حضور پیدا میکند.
