«مامان، بابایی .. دلتنگتونم»؛ نگرانی میلیونها ایرانی خارج از کشور از قطع ارتباط با خانوادهها
ساعتها به روزها و روزها به هفتهها تبدیل شدهاند... اکنون دقیقاً ۱۴ روز، معادل ۳۳۶ ساعت است که ایران عملاً از نقشه ارتباطات جهانی حذف شده است.
برای ناظران بینالمللی، این شاید یک تیتر خبری در مورد سانسور یا کنترل سیاسی باشد؛ اما برای ۴ تا ۸ میلیون ایرانی که در خارج از مرزهای این کشور زندگی میکنند، این سکوت ممتد معنای دیگری دارد: یک شکنجه روانی تمامعیار.
قطع اینترنت در ایران، تنها فشردن یک دکمه نبود، بلکه بریدن شریان حیاتی عاطفی این افراد بود که حالا در میان شلوغی خیابانهای لندن، تورنتو و برلین، تنهاترین مردم جهاناند؛ مردمی که تلفنهای هوشمندشان به سنگقبرهای سردی از خاطراتِ بهروز نشده تبدیل شده است.
در دو هفته گذشته، اپلیکیشن واتساپ و تلگرام برای ایرانیان خارج از کشور به ترسناکترین ابزارهای روی تلفن همراه تبدیل شدهاند. میلیونها پیام ارسال شده که هرگز «دو تیک» نخوردند و تماسهایی که روی وضعیت "Connecting" یخ زدند.
فضای پلتفرم «اکس» (توییتر سابق) و «اینستاگرام» که پیش از این محل بحثهای سیاسی و اجتماعی بود، اکنون به دیواری از سوگواری، نگرانی و فریادهای کمکخواهی تبدیل شده است.
هشتگهایی نظیر #InternetShutdown و #IranBlackout بار دیگر ترند شدهاند، اما این بار نه فقط با خشم، بلکه با نوعی استیصال عمیق.
یک کاربر ایرانی ساکن آمریکا با نام کاربری «مشگی» با بازنشر خبر قطعی اینترنت در ایران در صفحه خود اکس نوشت: «این فقط خبر نیست؛ زندگی من است. ۱۰ روز است نمیتوانم با خانوادهام در ایران تماس بگیرم. اینترنت و تلفن قطع است. هر دقیقه چک میکنم، با نگرانی فلج شدهام. این واقعیت زندگی زیر دیکتاتوری خامنهای است.»
کاربر دیگری به نام «گادس نایر» که در ارمنستان زندگی میکند، در ۹ ژانویه نوشت: «سه روز بدون هیچ خبری از خانوادهام در ایران. صدای آنها را نشنیدهام چون رژیم اسلامی اینترنت و خطوط تلفن را قطع کرده، در حالی که مردم را در تاریکی قتل عام میکند.»
یک کاربر ایرانی دیگر به نام «ژینوس فروتن» که ساکن استرالیا است، در ۱۰ ژانویه با انتشار تصویری از صفحه چت خود با پدرش نوشت: «یک تیک واتساپ برای ۳۶ ساعت. شب دیگری از اعتراضات، شب دیگری از سرکوب – و ایرانیان هنوز از عزیزانشان قطع هستند.»
در اینستاگرام، جایی که معمولاً تصاویر زندگی روزمره به اشتراک گذاشته میشود، اکنون استوریها به جای عکس غذا یا سفر تغییر ماهیت دادهاند.
یک کاربر اینستاگرام به نام «سارا» در ۱۶ ژانویه با انتشار پستی که بازتاب وسیعی داشته، نوشت: «قطعی اینترنت و بیخبریمون شد یک هفته ..یک هفته اس که درست حسابی خبری از خانواده و دوستا و عزیزامون نداریم و نمیدونیم خیلیاشون حتی زندن یا مرده و برای یک مهاجر چه دردی بیشتر از این»
«فاطمه وجوهات»، نقاش، با انتشار ویدئویی کوتاه در صفحه اینستاگرامی خود، این دلتنگی را نشان داده است.
دکتر محمد جمالی نیز با انتشار پستی نوشت: « مامانِ عزیزم، نمیدانی این روزها دل من چقدر ناآرام است…از وقتی اینترنت را قطع کردهاند، هر لحظه با نگرانی از خواب بیدار میشوم و اولین فکرم تویی، بابا، و همهی خانواده. این فاصله و بیخبری از خودِ دوری هم سختتر است.»
در ۱۸ دی ۱۴۰۴، همزمان با دوازدهمین روز اعتراضات سراسری در ایران، گزارشهایی از تهران از تجمع گستردهٔ مردم در کنار قطع شدن گستردهٔ اینترنت خبر دادند.
قطع سراسری ارتباطات در ایران بهطور گسترده توسط سازمانهای حقوق بشری مانند عفو بینالملل و دیدبان حقوق بشر بهعنوان تلاشی برای پنهانکردن کشتارها و نقضهای حقوق بشری در جریان سرکوب اعتراضات توصیف شده است.
