قانون تازه پناهندگی کانادا مهاجران ایرانی را در وضعیت بلاتکلیف قرار داد
اجرای قانون جدید مهاجرتی کانادا نگرانیهایی را در میان شماری از متقاضیان پناهندگی، از جمله ایرانیانی که در سالهای اخیر به این کشور مهاجرت کردهاند، ایجاد کرده است.
بر اساس این قانون، برخی متقاضیان که درخواست پناهندگی خود را با تاخیر ثبت کردهاند، دیگر امکان بررسی پرونده در روند عادی را نخواهند داشت و ممکن است با وضعیت نامشخصی روبهرو شوند.
لایحه «سی-۱۲» موسوم به «قانون تقویت نظام مهاجرت و مرزهای کانادا» در دسامبر ۲۰۲۵ به تصویب مجلس عوام رسید، در مارس سال جاری در مجلس سنا تایید شد و از ۲۶ مارس به اجرا درآمد. بر اساس این قانون، افرادی که پس از ۲۴ ژوئن ۲۰۲۰ وارد کانادا شدهاند و بیش از یک سال پس از نخستین ورود خود درخواست پناهندگی ارائه کرده باشند، دیگر به هیات مهاجرت و پناهندگی کانادا ارجاع داده نمیشوند.
این قانون همچنین شامل افرادی میشود که از مرز زمینی آمریکا و کانادا و خارج از گذرگاههای رسمی وارد خاک کانادا شدهاند اما ظرف ۱۴ روز درخواست پناهندگی ثبت نکردهاند. در چنین شرایطی، پرونده آنها نیز به هیات مهاجرت و پناهندگی ارجاع نخواهد شد.
به گزارش سیبیسی نیوز، دامنه اجرای این قانون به گونهای است که بسیاری از پروندههای ثبتشده در سالهای اخیر را در بر میگیرد. این موضوع میتواند بر وضعیت افرادی از جمله برخی شهروندان ایرانی که پس از رویدادهایی مانند اعتراضات ۱۴۰۱، جنگ ۱۲ روزه و تحولات بعدی به کانادا آمدهاند، تاثیر بگذارد.
در یکی از نمونههای مطرحشده در این گزارش، زنی ایرانی با نام مستعار «شیدا» که نخستین بار در سال ۲۰۲۳ وارد کانادا شده بود، پس از بازگشت دوباره به این کشور در سال ۲۰۲۵ درخواست پناهندگی ثبت کرد. او بعدها نامهای دریافت کرد که در آن هشدار داده شده بود پروندهاش ممکن است بر اساس قانون جدید غیرقابل پذیرش شناخته شود، زیرا درخواست او بیش از یک سال پس از نخستین ورودش به کانادا ارائه شده بود.
دولت کانادا هدف از تصویب این قانون را کاهش انباشت حدود ۳۰۰ هزار پرونده پناهندگی عنوان کرده است. حامیان این طرح میگویند اولویت باید به افرادی داده شود که بلافاصله پس از ورود به کشور درخواست حمایت ارائه میکنند. با این حال، وکلای حوزه مهاجرت معتقدند قانون جدید پیامدهای پیشبینینشدهای برای برخی از آسیبپذیرترین متقاضیان به همراه داشته است.
بر اساس گزارش سیبیسی، بسیاری از افرادی که مشمول این محدودیتها میشوند، در شرایطی قرار میگیرند که نه امکان بازگشت به کشور مبدا را دارند و نه مسیر روشنی برای دریافت وضعیت پناهندگی یا اقامت دائم پیش روی آنها قرار دارد. در مورد برخی ایرانیان نیز امکان استفاده از فرآیند «ارزیابی خطر پیش از اخراج» وجود ندارد، زیرا کانادا اخراج افراد به ایران را به دلیل شرایط امنیتی متوقف کرده است.
مدافعان حقوق پناهجویان و انجمن وکلای پناهندگی کانادا خواستار ایجاد استثناهایی برای افراد آسیبپذیر شدهاند. دولت کانادا نیز اعلام کرده است که امکان در نظر گرفتن برخی استثناها را بررسی خواهد کرد. دو هفته پیش اتاوا استثنایی برای کودکان بدون همراه در نظر گرفت، اما وکلای مهاجرت میگویند این اقدام اگرچه گامی مثبت است، برای حل مشکلات گسترده ناشی از قانون جدید کافی نیست.
