بحران درمان سرطان در ایران؛ بیماران میان گرانی دارو و خطر مرگ
افزایش شدید قیمت داروهای سرطان و کمبود گسترده برخی داروهای وارداتی، بیماران مبتلا به سرطان در ایران را با بحرانی جدی روبهرو کرده است.
بحرانی که به گفته پزشکان و کارشناسان، مستقیماً جان هزاران بیمار را تهدید میکند و بسیاری را ناچار به توقف درمان یا استفاده از داروهای جایگزین کماثر کرده است.
بر اساس گزارش «رصدخانه جهانی سرطان»، ایران در سال ۲۰۲۲ حدود ۱۳۷ هزار و ۱۹۸ مورد جدید ابتلا به سرطان ثبت کرده است. همچنین در همان سال، ۸۷ هزار و ۲۴۷ نفر بر اثر بیماریهای مرتبط با سرطان جان خود را از دست دادهاند. این گزارش شمار افرادی را که طی پنج سال گذشته با سرطان زندگی کردهاند، حدود ۳۵۷ هزار نفر اعلام کرده است.
طبق این آمار، سرطان معده همچنان شایعترین نوع سرطان در ایران محسوب میشود و پس از آن سرطان سینه، سرطان روده بزرگ و راستروده و سپس سرطان ریه قرار دارند.
کارشناسان حوزه سلامت میگویند هزینه درمان سرطان در ایران طی ماههای اخیر بهطور بیسابقهای افزایش یافته است. بسیاری از داروهای شیمیدرمانی، هورمونی و هدفمند اکنون با قیمتهایی عرضه میشوند که برای بخش بزرگی از خانوادهها غیرقابل پرداخت است.
گزارشهای میدانی نشان میدهد برخی بیماران مجبور شدهاند بهدلیل ناتوانی مالی، بخشی از روند درمان خود را متوقف کنند یا به سراغ نسخههای ارزانتر و کماثرتر بروند. در برخی موارد نیز خانوادهها برای تأمین هزینه درمان، اقدام به فروش طلا، خودرو یا حتی ملک کردهاند.
روزنامه «اعتماد» گزارش داده که قیمت برخی داروهای مرتبط با درمان سرطان بین ۳۰ تا ۳۰۰ درصد افزایش یافته است. این روزنامه به نقل از یکی از بیماران نوشته دارویی که برای جلوگیری از گسترش سرطان استخوان استفاده میکند، اکنون برای هر دوز حدود ۳۰ میلیون تومان هزینه دارد؛ در حالی که پیشتر تحت پوشش بیمه قرار داشت.
یک پزشک متخصص سرطان که نخواست نامش فاش شود، اعلام کرد هرگونه وقفه در روند درمان حتی برای چند هفته میتواند شانس بقا را کاهش دهد یا موجب بازگشت تهاجمیتر بیماری شود. او توضیح داد بسیاری از داروهای سرطان قابلیت جایگزینی ندارند و درمان آنها باید طبق زمانبندی دقیق انجام شود.
این پزشک همچنین هشدار داد که کمبود دارو باعث شده برخی بیماران به بازار سیاه روی بیاورند؛ بازاری که در آن داروهایی با منشأ نامشخص و بدون تضمین کیفیت به فروش میرسد و میتواند خطرات جدی برای بیماران به همراه داشته باشد.
حسین داعیالاسلام، عضو شورای ملی مقاومت ایران، وضعیت فعلی را «فاجعه انسانی» توصیف کرده و گفته است که بسیاری از خانوادهها دیگر توان ادامه درمان را ندارند. به گفته او، در کشوری با منابع گسترده، بیماران ناچار شدهاند میان ادامه درمان و حفظ حداقل امکانات زندگی یکی را انتخاب کنند.
محمد خنجی، تحلیلگر مسائل ایران، نیز کاهش مداوم ارزش پول ملی را یکی از عوامل اصلی بحران دارویی دانسته است. او میگوید بسیاری از بیماران اکنون هفتهها و حتی ماهها برای دریافت دارو منتظر میمانند؛ تأخیری که در بیماری سرطان میتواند به معنای از دست رفتن فرصت نجات باشد.
