امید تازه برای بیماران سرطان خون؛ درمان ایمنی جدیدی که میتواند جایگزین شیمیدرمانی شود
نتایج یک مطالعه اولیه علمی نشان میدهد نوعی اصلاحشده از درمان ایمنی مبتنی بر سلولهای «کار-تی» میتواند راهی نوین برای درمان بیماران مبتلا به سرطان خون باشد و حتی در برخی موارد نیاز به شیمیدرمانیهای سمی را از بین ببرد.
این یافتهها امیدهای تازهای را برای بهبود کیفیت درمان و کاهش عوارض جانبی در بیماران ایجاد کرده است.
در روش درمانی «کار-تی»، سلولهای ایمنی بدن که بهعنوان سلولهای T شناخته میشوند، از خون بیمار استخراج شده و در آزمایشگاه بهگونهای تغییر مییابند که بتوانند سلولهای سرطانی را شناسایی و نابود کنند. این سلولها پس از تکثیر تا میلیونها واحد، دوباره به بدن بیمار تزریق میشوند تا به مقابله با بیماری بپردازند. در روشهای رایج، پیش از این فرآیند از شیمیدرمانی برای تضعیف سیستم ایمنی استفاده میشود تا کارایی درمان افزایش یابد.
اما در نسخه جدید این درمان که در مرحله اول آزمایشهای بالینی بررسی شده، از نوع خاصی از سلولهای T به نام سلولهای بنیادی دارای حافظه استفاده شده است. این سلولها توانایی بازسازی خود را دارند، برای سالها در بدن باقی میمانند و میتوانند به انواع مختلفی از سلولهای ایمنی تبدیل شوند.
در این پژوهش، گروهی از بیماران مبتلا به انواع سرطان خون که پیوند مغز استخوان در آنها موفق نبوده، با این سلولهای اصلاحشده درمان شدند. گروه دیگری نیز درمان استاندارد «کار-تی» را دریافت کردند. نکته قابل توجه این بود که هیچیک از بیماران در این مطالعه شیمیدرمانی پیشین دریافت نکردند.
نتایج نشان داد که میزان بهبودی کامل، یعنی ناپدید شدن کامل نشانههای سرطان، در گروهی که سلولهای بنیادی دارای حافظه دریافت کرده بودند به ۴۵ درصد رسید، در حالی که این رقم در گروه دیگر تنها ۱۰ درصد بود. با این حال، نرخ کلی پاسخ به درمان از نظر آماری در هر دو گروه نزدیک به هم گزارش شد.
پژوهشگران اعلام کردند که سلولهای بنیادی T با سرعت بیشتری تکثیر شده و مدت طولانیتری در بدن فعال باقی میمانند. این در حالی است که تعداد سلولهای تزریقشده در این گروه بهطور متوسط ۶۶ میلیون بوده، در مقایسه با ۲۹۰ میلیون سلول در گروه درمان استاندارد.
همچنین میانگین زمان بروز عوارض یا پیشرفت بیماری در دو گروه تفاوت زیادی نداشت و به ترتیب ۴.۹ ماه و ۳.۳ ماه گزارش شد. در عین حال، برخی بیماران در گروه جدید بیش از ۲ سال بدون پیشرفت بیماری باقی ماندند.
این یافتهها نشان میدهد که توسعه این روش میتواند مسیر درمان سرطان خون را متحول کند و گزینهای کمخطرتر و مؤثرتر نسبت به روشهای سنتی در اختیار بیماران قرار دهد، هرچند برای تأیید نهایی به مطالعات گستردهتری نیاز است.گگ
