آیا بستن چشمها واقعا شنیدن را بهتر میکند یا برعکس عمل میکند؟
باور رایج این است که بستن چشمها میتواند به تمرکز بیشتر روی صداها کمک کند، اما یک مطالعه جدید نشان میدهد این عادت در محیطهای پر سر و صدا ممکن است نتیجهای کاملا متفاوت داشته باشد و حتی توانایی شنیدن را کاهش دهد.
این پژوهش که توسط محققان چینی انجام شده، تلاش کرده عملکرد مغز را در شرایط مختلف صوتی بررسی کند. در این آزمایش، ۲۵ داوطلب با استفاده از هدفون در معرض صداهای ضعیفی قرار گرفتند که در میان نویز پسزمینه پنهان شده بودند. این صداها شامل مواردی مانند پارو زدن قایق، صدای طبل، آواز پرنده، حرکت قطار و ضربه به صفحه کلید بود.
شرکتکنندگان در شرایط متفاوتی مورد آزمایش قرار گرفتند؛ از جمله زمانی که چشمانشان بسته بود، زمانی که به یک صفحه خالی نگاه میکردند، وقتی یک تصویر ثابت میدیدند و همچنین زمانی که ویدیویی مرتبط با صدا را تماشا میکردند. هر صدا به مدت ۵ ثانیه پخش شد و از افراد خواسته شد آن را شناسایی کنند.
نتایج نشان داد که برخلاف تصور عمومی، بستن چشمها باعث کاهش توانایی تشخیص صدا شد. در مقابل، زمانی که شرکتکنندگان یک ویدیوی مرتبط با صدا را تماشا میکردند، عملکرد شنوایی آنها بهطور قابل توجهی بهبود یافت.
در مرحلهای دیگر، پژوهشگران با استفاده از روش الکتروانسفالوگرافی و بررسی فعالیت مغزی ۲۷ نفر دیگر، به دنبال درک دلیل این پدیده رفتند. یافتهها نشان داد که بستن چشمها مغز را وارد حالتی میکند که در آن حساسیت عصبی افزایش مییابد. در این وضعیت، مغز مانند یک فیلتر قوی عمل میکند و علاوه بر حذف صداهای مزاحم، صداهای ضعیف و هدف را نیز کاهش میدهد.
به گفته پژوهشگران، در محیطهای شلوغ، مغز نیاز دارد سیگنال اصلی را از میان نویز پسزمینه جدا کند. تمرکز درونی ناشی از بستن چشمها ممکن است این فرآیند را مختل کند، در حالی که دریافت همزمان اطلاعات بصری به مغز کمک میکند تا بهتر بر صدا تمرکز کند.
این نتایج نشان میدهد که بینایی نقش مهمی در تقویت شنوایی ایفا میکند. دیدن منبع صدا میتواند به مغز کمک کند تا آن را بهتر شناسایی و پردازش کند، بهویژه در محیطهای پیچیده و پر سر و صدا.
با این حال، محققان تاکید میکنند که بستن چشمها در محیطهای آرام همچنان میتواند مفید باشد و به تمرکز روی صداهای ضعیف کمک کند. در نهایت، به نظر میرسد تاثیر این عادت به شرایط محیطی بستگی دارد و نمیتوان یک نسخه واحد برای همه موقعیتها ارائه داد.
