چرا با وجود مهار تورم، هزینه خرید مواد غذایی همچنان بالاست؟
با وجود کاهش قابل توجه نرخ تورم مواد غذایی در اروپا نسبت به اوج بحران قیمتی سال ۲۰۲۳، بسیاری از شهروندان همچنان احساس میکنند خرید روزانه برای آنها گرانتر از گذشته است.
بررسیهای جدید نشان میدهد کاهش تورم به معنای بازگشت قیمتها به سطوح پیشین نیست و بخش بزرگی از افزایش هزینههای خانوارها در سالهای اخیر همچنان پابرجاست.
بر اساس گزارشی که به تازگی منتشر شده، قیمت مواد غذایی و نوشیدنیهای غیرالکلی در کشورهای عضو اتحادیه اروپا طی فاصله سالهای ۲۰۱۶ تا ۲۰۲۵ در مجموع ۳۳.۲ درصد افزایش یافته است. این رشد، بیشترین افزایش تجمعی را در میان گروههای مختلف کالاها و خدمات مصرفی به خود اختصاص داده و فشار قابل توجهی بر بودجه خانوارها وارد کرده است.
کارشناسان اقتصادی تأکید میکنند که مفهوم کاهش تورم اغلب با برداشت عمومی از کاهش قیمتها تفاوت دارد. زمانی که نرخ تورم کاهش مییابد، قیمت کالاها همچنان افزایش پیدا میکند، اما سرعت رشد آن کمتر میشود. به همین دلیل مصرفکنندگان با وجود انتشار آمارهای مثبت درباره افت تورم، در عمل همچنان با قیمتهای بالا در فروشگاهها روبهرو هستند.
دادههای منتشرشده از سوی نیز نشان میدهد سطح قیمت مواد غذایی در میانه سال ۲۰۲۵ حدود ۴۶ درصد بیشتر از دسامبر ۲۰۱۹ بوده است. این در حالی است که پیش از همهگیری کرونا، رسیدن به چنین افزایشی در قیمت مواد غذایی به حدود ۱۶ سال زمان نیاز داشت. کارشناسان معتقدند مجموعهای از عوامل از جمله اختلال در زنجیره تأمین، افزایش هزینه انرژی، رشد دستمزدها و تغییرات اقلیمی در جهش قیمت مواد غذایی نقش داشتهاند.
تحلیلگران همچنین به تأثیر روانی قیمت مواد غذایی بر احساس عمومی تورم اشاره میکنند. برخلاف بسیاری از کالاها که خرید آنها به صورت دورهای انجام میشود، مواد غذایی به شکل روزانه یا هفتگی خریداری میشوند و به همین دلیل افزایش قیمت آنها بیشتر در ذهن مصرفکنندگان باقی میماند. افزون بر این، خوراکیها سهم قابل توجهی از هزینههای ماهانه خانوارها را تشکیل میدهند و هر تغییر قیمتی در این بخش به سرعت در زندگی مردم احساس میشود.
در همین راستا، اعلام کرده است که اکنون از هر سه مصرفکننده در منطقه یورو، یک نفر نگران توانایی خود برای تأمین مواد غذایی مورد نیاز است. این نگرانیها نشان میدهد که حتی با فروکش کردن موج تورم، آثار اقتصادی سالهای اخیر همچنان بر قدرت خرید شهروندان سایه انداخته و بازگشت به شرایط پیش از همهگیری زمانبر خواهد بود.
