استفاده از رمزارزها در ایران برای دور زدن تحریمها شدت گرفته است
کارشناسان و شرکتهای تحلیل داده میگویند استفاده از رمزارزها در ایران برای دور زدن تحریمهای بینالمللی و تأمین مالی فعالیتهای مختلف، بهویژه در شرایط جنگ، بهطور قابل توجهی افزایش یافته است.
بر اساس این گزارشها، از زمان آغاز درگیریها میان ایران و اسرائیل، جریان ورود و خروج ارزهای دیجیتال در ایران رشد چشمگیری داشته است. شرکت تحلیل داده Chainalysis اعلام کرده که تنها در فاصله ۲۸ فوریه، همزمان با آغاز حملات هوایی، تا ۲ مارس، بیش از ۱۰ میلیون دلار معادل ۸.۷ میلیون یورو رمزارز از صرافیهای ایرانی خارج شده است.
طبق این دادهها، تا تاریخ ۵ مارس نزدیک به یکسوم این مبالغ به صرافیهای خارجی منتقل شده است. تحلیلگران میگویند این حجم از جابهجایی میتواند نشاندهنده حضور بازیگران وابسته به حکومت باشد، هرچند بخشی از آن نیز به تلاش شهروندان برای حفظ داراییهایشان در شرایط بیثبات اقتصادی نسبت داده میشود.
به گفته کارشناسان، ایران طی دهههای گذشته و در پی تحریمهایی که این کشور را از نظام مالی جهانی جدا کرده، به استفاده از رمزارزها بهعنوان یک مسیر جایگزین روی آورده است. این ابزارها برای فروش نفت تحریمشده و همچنین انتقال منابع مالی به گروههای همپیمان منطقهای، از جمله حوثیها در یمن، مورد استفاده قرار گرفتهاند.
در عین حال، شرکت TRM Labs گزارش داده که در ژوئن ۲۰۲۵، در جریان یک دور پیشین از تنشها، حدود ۹۰ میلیون دلار معادل ۷۸.۱ میلیون یورو از پلتفرم نوبیتکس در یک حمله سایبری که به هکرهای منتسب به اسرائیل نسبت داده شد، به سرقت رفته است.
Chainalysis همچنین اعلام کرده که برخی از کیفپولهای دیجیتال فعال در این مبادلات بهطور مستقیم با سپاه پاسداران مرتبط هستند. این شرکت میگوید در سال گذشته بیش از ۳ میلیارد دلار معادل ۲.۶ میلیارد یورو رمزارز به کیفپولهای مرتبط با این نهاد منتقل شده که بیش از نیمی از کل جریان رمزارزی کشور را تشکیل میدهد.
کارشناسان میگویند دولت و نهادهای رسمی در ایران بیشتر از استیبلکوینها استفاده میکنند که معمولاً به دلار متصل هستند و نوسانات کمتری دارند. در مقابل، شهروندان عادی عمدتاً به بیتکوین روی میآورند که امکان نگهداری آن در کیفپولهای شخصی و خارج از دسترس نهادهای داخلی وجود دارد.
به گفته تحلیلگران، در شرایطی که نرخ تورم در ایران پیش از جنگ نیز به حدود ۵۰ درصد رسیده بود، رمزارزها برای بسیاری از مردم به ابزاری برای حفظ ارزش داراییها تبدیل شدهاند.
