جدال بر سر «سوپ سیرابی» میان یونان و ترکیه؛ یادگار هومر یا میراث عثمانی؟
یک غذای سنتی تهیهشده از سیرابی و پاچه گاو بهتازگی به موضوع اختلاف تازهای میان یونان و ترکیه تبدیل شده است
غذایی که در یونان با نام «پاتسا» و در ترکیه با عنوان «ایشکمبه» شناخته میشود و هر دو کشور ادعای مالکیت تاریخی آن را مطرح کردهاند.
این سوپ که برخی معتقدند میتواند به بهبود ناراحتیهای معده و برخی بیماریها کمک کند، در هر دو کشور محبوبیت گستردهای دارد و بهویژه در میان شبزندهداران بهعنوان غذایی مناسب پس از مصرف الکل شناخته میشود.
در یونان، دیمیتریس تساروهاس، صاحب یک رستوران در شهر تسالونیکی، تلاشهایی را برای ثبت این غذا بهعنوان میراث فرهنگی یونان در سازمان یونسکو آغاز کرده است. او با همکاری مقامات محلی و لنا اوفلیدی، نویسنده کتابی درباره تاریخچه این سوپ، پروندهای برای این منظور تهیه کرده است.
تساروهاس مدعی است ریشه این غذا به دوران باستان و به حماسه «ادیسه» اثر هومر بازمیگردد. او به بخشی از این اثر اشاره میکند که در آن از «شکمبههای پر شده از چربی و خون» در یک ضیافت یاد شده و این توصیف را نشانهای از وجود این غذا در آن دوره میداند.
در مقابل، این اقدام واکنش تند رسانهها و فعالان حوزه غذا در ترکیه را در پی داشته است. آنها یونان را به تلاش برای «تصاحب» غذایی متهم کردهاند که بهگفته آنها، بخشی از هویت فرهنگی ترکیه محسوب میشود.
برخی منابع ترکیهای با استناد به کتاب «سیاحتنامه» اولیا چلبی، جهانگرد قرن هفدهم، تاکید دارند که فروشندگان سیرابی و پاچه در استانبول دستکم ۴۰۰ سال پیش فعال بودهاند و این موضوع نشاندهنده پیشینه طولانی این غذا در فرهنگ غذایی ترکیه است.
با وجود این اختلاف، شباهتهای زیادی میان نسخههای یونانی و ترکی این غذا وجود دارد. در نسخه یونانی، استفاده از پاچه و استخوان بیشتر رایج است، در حالی که در نسخه ترکی تمرکز اصلی بر سیرابی قرار دارد.
علی تورکمن، صاحب یک رستوران قدیمی در استانبول، این اختلاف را با مناقشههای مشابه در مورد غذاهایی مانند باقلوا مقایسه کرده و گفته است که این غذا بخشی از فرهنگ چندصدساله ترکیه به شمار میرود.
این جدال غذایی، نمونهای دیگر از اختلافات میان دو کشور بر سر میراث مشترک آشپزی است؛ اختلافاتی که ریشه در دوره امپراتوری عثمانی دارد، زمانی که فرهنگها و سنتهای غذایی در منطقه در هم آمیخته شدند و اکنون هر کشور تلاش میکند آنها را به نام خود ثبت کند.
