کارزار جهانی علیه افت کیفیت شبکههای اجتماعی شدت گرفت
یک کارزار جهانی تازه توجهها را به کاهش کیفیت در پلتفرمهای دیجیتال جلب کرده و خواستار اقدام جدیتر سیاستمداران برای مقابله با این روند شده است.
در این چارچوب، ویدئویی که توسط شورای مصرفکنندگان نروژ منتشر شده، با بازدید میلیونی، نگرانیها درباره آنچه «انشیتیفیکیشن» نامیده میشود را برجسته کرده است.
این اصطلاح به وضعیتی اشاره دارد که در آن پلتفرمهای آنلاین با افزودن اشتراکهای پولی یا امکانات محدودشده، تجربه کاربران را نسبت به گذشته بدتر میکنند. در این ویدئو، فردی که خود را «متخصص انشیتیفیکیشن» معرفی میکند، بهطور عمدی عناصر آزاردهندهای مانند پنجرههای پاپآپ، تبلیغات زمانبندیشده و بهروزرسانیهای مزاحم را به خدمات دیجیتال اضافه میکند.
بیش از ۷۰ گروه حامی از ایالات متحده، اتحادیه اروپا و نروژ در نامههایی خطاب به سیاستمداران در بیش از ۱۴ کشور خواستار اجرای قاطعانهتر مقررات برای مقابله با این روند شدهاند. شورای مصرفکنندگان نروژ نیز در نامهای به مقامهای اروپایی اعلام کرده که لازم است توازن قدرت میان مصرفکنندگان و شرکتهای فناوری دوباره برقرار شود.
اصطلاح «انشیتیفیکیشن» نخستین بار در سال ۲۰۲۳ توسط کوری دکترو مطرح شد. او معتقد است پلتفرمها ابتدا برای جذب کاربران عملکرد مطلوبی دارند، اما در ادامه برای کسب سود بیشتر، منافع کاربران و حتی شرکای تجاری خود را قربانی میکنند.
فین لوتسو هولم میرستاد، از مسئولان این شورا، میگوید این روند باعث شده کاربران با حجم زیادی از تبلیغات، دیوارهای پرداخت و محدودیت در دسترسی به امکاناتی که پیشتر رایگان بودهاند مواجه شوند. به گفته او، این وضعیت نتیجه تصمیمی آگاهانه از سوی شرکتهاست که از وابستگی کاربران به این خدمات بهرهبرداری میکنند.
در گزارش این شورا، فیسبوک به عنوان نمونهای از این تغییر معرفی شده و آمده است که این پلتفرم از هدف اولیه خود فاصله گرفته و اکنون بیشتر بر نمایش تبلیغات و محتوای ترویجی تمرکز دارد.
کارشناسان میگویند کاهش رقابت در بازار نیز به این روند دامن زده است. به گفته پل ریختر، هرچه رقابت کمتر شود، پلتفرمها راحتتر میتوانند کیفیت خدمات خود را کاهش دهند. او همچنین به نقش «اثر شبکهای» اشاره میکند که باعث میشود کاربران و تولیدکنندگان محتوا به دلیل وابستگی متقابل، به سختی از یک پلتفرم به پلتفرم دیگر مهاجرت کنند.
در اروپا، قوانینی مانند قانون بازارهای دیجیتال و قانون خدمات دیجیتال برای مقابله با این مسائل طراحی شدهاند. با این حال، کارشناسان معتقدند اجرای این مقررات هنوز کافی نیست و برای جلوگیری از رفتارهای ضد رقابتی باید اقدامات قاطعتری انجام شود.
در همین حال، مقامهای نروژی تاکید کردهاند که حمایت عمومی از این موضوع در حال افزایش است و از دولتها خواستهاند اقدامات بیشتری برای رسیدگی به این چالش انجام دهند.
