افزایش بیسابقه هزینه زندگی کارگران؛ سبد معیشت به ۷۱ میلیون تومان رسید
گزارش تازهای از وضعیت معیشت کارگران در ایران نشان میدهد شکاف میان درآمد و هزینههای زندگی به سطحی کمسابقه رسیده و سبد معیشت خانوارهای کارگری اکنون از مرز ۷۱ میلیون و ۳۰۰ هزار تومان عبور کرده است.
رقمی که چندین برابر حداقل دستمزد تعیینشده برای سال جاری محسوب میشود.
بر اساس این گزارش، برآوردهای اولیه سبد معیشت که در جریان مذاکرات مزدی سال ۱۴۰۵ حدود ۴۵ میلیون تومان اعلام شده بود، با واقعیتهای بازار فاصله زیادی داشته و تنها در چند هفته ابتدایی سال، با جهش قیمتها به بیش از ۷۱ میلیون تومان رسیده است. فعالان کارگری میگویند حتی همان رقم اولیه نیز با دستمزدهای مصوب همخوانی نداشت و اکنون وضعیت به مراتب دشوارتر شده است.
طبق بخشنامه دستمزد سال ۱۴۰۵، حداقل مزد روزانه کارگران ۵ میلیون و ۵۴۱ هزار و ۸۵۰ ریال تعیین شده که در مجموع، حقوق پایه ماهانه را به حدود ۱۶ میلیون و ۶۰۰ هزار تومان میرساند. با در نظر گرفتن نرخ ارز که در میانه اردیبهشت به بیش از ۱۸۶ هزار تومان برای هر دلار رسیده، ارزش دلاری این دستمزد کمتر از ۹۰ دلار در ماه برآورد میشود؛ موضوعی که نشاندهنده افت شدید قدرت خرید کارگران است.
افزایش مداوم قیمت کالاهای اساسی از مهمترین عوامل این شکاف عنوان شده است. بر اساس دادههای منتشرشده، قیمت هر عدد تخممرغ به بیش از ۲۰ هزار تومان رسیده، برنج درجه دو ایرانی کیلویی حدود ۴۰۰ هزار تومان معامله میشود و قیمت گوشت قرمز نیز از ۲ میلیون و ۲۰۰ هزار تومان در هر کیلوگرم فراتر رفته است. علاوه بر این، هزینههای مسکن و اجارهبها نیز به شکل قابل توجهی افزایش یافته و فشار مضاعفی بر خانوارها وارد کرده است.
کارشناسان هشدار میدهند که ادامه این روند میتواند به شکلگیری یک بحران گسترده معیشتی منجر شود؛ بحرانی که پیامدهای آن تنها به کاهش قدرت خرید محدود نخواهد بود و میتواند زمینهساز مشکلاتی مانند سوءتغذیه، افزایش نابرابری و بروز آسیبهای اجتماعی شود.
در همین حال، دولت اجرای طرحی حمایتی با عنوان «کارت امید مادر» را آغاز کرده که بر اساس آن، برای نوزادان متولد سال ۱۴۰۵ ماهانه ۲ میلیون تومان اعتبار در نظر گرفته میشود. این اعتبار تا سن ۲ سالگی کودک برای خرید اقلام ضروری مانند مواد غذایی، پوشک و شیر خشک اختصاص مییابد.
با این حال، تحلیلگران معتقدند این نوع حمایتها در مقایسه با هزینههای واقعی زندگی بسیار محدود است و نمیتواند شکاف عمیق میان درآمد و مخارج را جبران کند. در مجموع، شواهد نشان میدهد روند افزایشی قیمتها همچنان ادامه دارد و فاصله میان دستمزد و هزینههای زندگی هر ماه بیشتر میشود؛ وضعیتی که نیازمند تصمیمگیریهای فوری و مؤثر در سطح کلان اقتصادی است.