طرح خروج اضطراری خامنهای؛ گزارش تایمز از گزینه فرار به مسکو در صورت فروپاشی امنیتی
بر اساس گزارشی که روزنامه بریتانیایی تایمز به نقل از یک منبع اطلاعاتی منتشر کرده، علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی ایران، برای شرایطی که کنترل اوضاع از دست برود، یک طرح جایگزین برای ترک کشور در نظر گرفته است.
طبق این گزارش، اگر نیروهای نظامی و امنیتی در سرکوب اعتراضات ناکام بمانند یا دچار ریزش و سرپیچی از دستورات شوند، خامنهای آماده است تهران را ترک کند. گفته میشود این طرح با الگوبرداری از نحوه خروج بشار اسد از سوریه تنظیم شده است.
به نوشته تایمز، خامنهای ۸۶ ساله در چنین سناریویی همراه با حلقهای محدود متشکل از حداکثر ۲۰ نفر از نزدیکترین دستیاران و اعضای خانوادهاش، از جمله مجتبی خامنهای، کشور را ترک خواهد کرد. یک منبع اطلاعاتی به این روزنامه گفته است که مقصد اصلی این خروج، مسکو خواهد بود؛ شهری که به باور این منبع، تنها گزینه امن برای رهبر جمهوری اسلامی محسوب میشود.
بنی سبطی، پژوهشگر ایرانی-اسرائیلی که پس از خروج از ایران در سال ۱۹۸۷ سالها با نهادهای اطلاعاتی اسرائیل همکاری داشته، در گفتوگو با تایمز گفته است خامنهای به روسیه میگریزد، زیرا «جای دیگری ندارد». او افزوده است که خامنهای ولادیمیر پوتین را تحسین میکند و معتقد است فرهنگ ایرانی به فرهنگ روسی نزدیکتر است.
در گزارش تایمز آمده است که این طرح خروج، مسیرهای احتمالی ترک تهران را از پیش طراحی کرده و شامل انتقال داراییها، املاک خارج از کشور و پول نقد برای تضمین عبور امن است. خامنهای کنترل شبکه گستردهای از داراییها را در اختیار دارد که بخشی از آن زیر نظر ستاد اجرایی فرمان امام اداره میشود. خبرگزاری رویترز در سال ۲۰۱۳ ارزش این داراییها را حدود ۹۵ میلیارد دلار برآورد کرده بود.
انتشار این گزارش همزمان با ادامه اعتراضات سراسری در ایران است؛ اعتراضاتی که وارد هفته دوم شده و بنا بر گزارشها به بیش از ۷۰ شهر گسترش یافته است. سازمانهای حقوق بشری اعلام کردهاند که تاکنون بیش از ۱۵ نفر در جریان این اعتراضات کشته شدهاند.
در همین حال، دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، بامداد جمعه دوم ژانویه در شبکه اجتماعی تروتسوشال نوشت که اگر جمهوری اسلامی به معترضان مسالمتجو شلیک کند، ایالات متحده برای نجات آنها وارد عمل خواهد شد و در حالت آمادهباش کامل قرار دارد. همزمان نیویورکتایمز نیز به نقل از سه مقام ایرانی گزارش داده است که مقامات ارشد جمهوری اسلامی در گفتوگوهای داخلی اذعان کردهاند که نظام به «وضعیت بقا» رانده شده است.
علی خامنهای روز شنبه در نخستین واکنش علنی خود به اعتراضات گفت که «اعتراض غیر از اغتشاش است» و تأکید کرد که با آنچه «اغتشاش» مینامد، نباید گفتوگو کرد. بر اساس ارزیابی یک آژانس اطلاعاتی غربی که به رویت تایمز رسیده، فعال شدن طرح خروج منوط به این است که خامنهای احساس کند نیروهای امنیتی دیگر دستورات او را اجرا نمیکنند؛ هرچند در همین ارزیابی تأکید شده که پس از جنگ ۱۲ روزه، او از نظر ذهنی و جسمی ضعیفتر شده و بهندرت در انظار عمومی ظاهر میشود.