پژوهش تازه نشان میدهد ملکههای زنبور با تنفس زیر آب زمستان را پشت سر میگذارند
یک مطالعه جدید نشان میدهد ملکههای زنبور بامبلبی قادرند زیر آب نفس بکشند و همین توانایی به آنها کمک میکند
در شرایط سخت زمستان، زمانی که لانههایشان بر اثر ذوب برف یا بارندگی پر از آب میشود، زنده بمانند.
بر اساس این تحقیق، ملکهها میتوانند دستکم تا یک هفته در زیر آب دوام بیاورند. این ویژگی در دورهای رخ میدهد که این حشرات وارد حالتی شبیه خواب زمستانی به نام «دیاپوز» میشوند؛ دورهای که بین ۶ تا ۹ ماه طول میکشد و طی آن زنبورها در زیر زمین پنهان میشوند.
در این مدت، لانههای کمعمق آنها در معرض خطر پر شدن با آب قرار دارد و همین موضوع احتمال مرگ آنها را افزایش میدهد. با این حال، یافتههای جدید نشان میدهد تنها ملکههای زنبور، که نقش اصلی را در ادامه حیات کلنی دارند، از توانایی زنده ماندن زیر آب برخوردارند.
این نتایج در مجله علمی Proceedings of the Royal Society B: Biological Sciences منتشر شده و بر پایه یک کشف اتفاقی شکل گرفته است. سابرینا روندو، یکی از پژوهشگران این مطالعه، در جریان آزمایشی درباره تاثیر آفتکشها، ملکههای زنبور را در لولههایی حاوی خاک و درون یخچال قرار داده بود تا شرایط زمستانی را شبیهسازی کند.
او متوجه شد که آب حاصل از میعان، برخی از این لولهها را پر کرده و چند ملکه کاملا در آب فرو رفتهاند، اما برخلاف انتظار همچنان زنده بودند. این مشاهده بعدها در سال ۲۰۲۴ در یک مطالعه دیگر تایید شد.
در پژوهش جدید، دانشمندان برای بررسی این پدیده، ملکهها را در محیطی سرد و تاریک قرار دادند تا وارد دیاپوز شوند و سپس آنها را در محفظههای پر از آب غوطهور کردند. برخی از زنبورها تنها چند ساعت در آب باقی ماندند و برخی دیگر تا ۸ روز زیر آب دوام آوردند.
اندازهگیریها نشان داد این حشرات حتی در حالت غوطهوری نیز دیاکسیدکربن تولید میکنند، موضوعی که نشاندهنده ادامه تنفس آنها در زیر آب است. نرخ سوختوساز در این مدت پایین اما پایدار باقی ماند.
پژوهشگران همچنین دریافتند که این زنبورها علاوه بر تنفس، از سازوکاری برای تولید انرژی بیهوازی استفاده میکنند که موجب تجمع لاکتات در بدنشان میشود. پس از خروج از آب، نرخ سوختوساز آنها برای ۲ تا ۳ روز افزایش مییابد تا بدنشان بازیابی شده و لاکتات دفع شود.
محققان تاکید کردند این توانایی فیزیولوژیکی میتواند نقش مهمی در بقای این گونه در زیستگاههایی داشته باشد که در معرض سیلاب قرار دارند، بهویژه در شرایطی که الگوهای سیلابهای بهاری در حال تغییر است.
