نگرانی دانشمندان درباره توپ جام جهانی ۲۰۲۶؛ شوتهای بلند ممکن است چند متر کوتاهتر فرود بیایند
در حالی که فیفا و آدیداس از توپ رسمی جدید جام جهانی ۲۰۲۶ با نام «تریوندا» رونمایی کردهاند، گروهی از دانشمندان نسبت به عملکرد این توپ در جریان مسابقات ابراز نگرانی کردهاند.
نتایج تازهترین شبیهسازیهای علمی نشان میدهد طراحی خاص و سطح زبر این توپ ممکن است باعث شود شوتهای بلند بازیکنان چند متر کوتاهتر از حد انتظار فرود بیاید.
توپ تریوندا نخستین توپ تاریخ جام جهانی است که تنها از ۴ پنل ساخته شده و به همین دلیل طراحی آن نسبت به مدلهای قبلی متفاوتتر و صافتر به نظر میرسد. همین ویژگی در ابتدا باعث شد برخی کارشناسان فوتبال نگران تکرار مشکلات معروف توپ «جابولانی» در جام جهانی ۲۰۱۰ آفریقای جنوبی شوند؛ توپی که به دلیل رفتار غیرقابل پیشبینی در هوا، اعتراض دروازهبانها و بازیکنان را به همراه داشت.
با این حال، پژوهشگران اکنون میگویند مشکل تریوندا برعکس جابولانی است. آدیداس برای جبران صاف بودن بیش از حد توپ، روی هر پنل شیارهای عمیقی ایجاد کرده و سطح خارجی آن را زبرتر ساخته است. به گفته دکتر جان اریک گاف، فیزیکدان دانشگاه پوگت ساوند، این تغییرات روی پدیدهای موسوم به «بحران درگ» تأثیر گذاشته و میتواند عملکرد شوتهای قدرتمند را تغییر دهد.
دانشمندان برای بررسی رفتار توپ، آن را داخل تونل باد قرار دادند و میزان مقاومت هوا در برابر حرکت توپ را اندازهگیری کردند. سپس دادههای بهدستآمده وارد شبیهسازیهای رایانهای شد تا عملکرد واقعی توپ در مسابقات فوتبال بازسازی شود.
بر اساس این تحقیقات، سطح زبر تریوندا باعث میشود توپ در سرعتهای بالا مقاومت هوایی بیشتری تجربه کند. در نتیجه، توپهایی که با قدرت زیاد شوت میشوند سریعتر از حد معمول سرعت خود را از دست خواهند داد. طبق نتایج شبیهسازیها، اگر توپ با سرعت اولیه ۳۵ متر بر ثانیه شلیک شود، حدود ۱۰ متر کوتاهتر از توپهای «الریحله» جام جهانی ۲۰۲۲ یا «برازوکا» جام جهانی ۲۰۱۴ حرکت خواهد کرد.
پژوهشگران البته تأکید میکنند که تریوندا برخلاف جابولانی رفتار غیرقابل پیشبینی نخواهد داشت. به گفته دکتر گاف، این توپ در ضربات کرنر و کاشته عملکردی باثباتتر دارد و احتمال تغییر ناگهانی مسیر آن بسیار کمتر است.
با این حال، برخی ویژگیهای جدید توپ میتواند چالشهای تازهای ایجاد کند. شیارهای عمیق و سطح زبر تریوندا ممکن است به بازیکنان اجازه دهد چرخش بیشتری به توپ بدهند؛ موضوعی که هم میتواند باعث افزایش برد بعضی ضربات شود و هم کار دروازهبانها را دشوارتر کند.
اکنون بسیاری از کارشناسان معتقدند عملکرد واقعی توپ در جریان مسابقات جام جهانی ۲۰۲۶ مشخص خواهد شد؛ جایی که بازیکنان حرفهای باید خود را با ویژگیهای متفاوت این توپ جدید تطبیق دهند.
