بازگشت فضانوردی که کشورش دیگر وجود نداشت
سرگئی کریکالیف، فضانورد شوروی، بیش از ۳۰۰ روز را در مدار زمین سپری کرد و زمانی که به سیاره خود بازگشت با واقعیتی غیرمنتظره روبهرو شد.
وقتی او برگشت کشوری که از آن به فضا رفته بود دیگر وجود نداشت. در طول مأموریت او، اتحاد جماهیر شوروی فروپاشید و ساختار سیاسی آن به طور کامل دگرگون شد.
کریکالیف در ۱۸ مه ۱۹۹۱ با فضاپیمای «سویوز TM-۱۱» راهی ایستگاه فضایی «میر» شد. طبق برنامهریزی اولیه قرار بود مأموریت او حدود پنج ماه طول بکشد و بخشی از یک برنامه علمی عادی باشد.
در آغاز این سفر فضایی، آناتولی آرتسیبارسکی، دیگر فضانورد شوروی، و هلن شارمن، فضانورد بریتانیایی، او را همراهی میکردند. اما روند مأموریت برخلاف برنامه اولیه پیش رفت.
هلن شارمن تنها یک هفته پس از آغاز مأموریت به زمین بازگشت. آرتسیبارسکی نیز در ماه اکتبر همان سال ایستگاه میر را ترک کرد. در آن زمان قرار بود فضانورد دیگری جایگزین کریکالیف شود، اما به دلیل تحولات سیاسی در شوروی، این جایگزینی هرگز انجام نشد.
در همان دوره، اتحاد جماهیر شوروی با بحرانهای عمیق سیاسی و اقتصادی روبهرو بود. وضعیت برنامه فضایی این کشور نیز به سرعت تحت تاثیر مشکلات مالی قرار گرفت و با محدودیتهای جدی مواجه شد.
به گفته گزارشها، بحران مالی در برنامه فضایی شوروی و همچنین آشفتگیهای سیاسی در داخل کشور باعث شد برنامه پرتابها و مأموریتهای فضایی با تأخیرهای قابل توجهی روبهرو شود.
در نتیجه همین شرایط، بازگشت کریکالیف به زمین نیز چندین ماه به تعویق افتاد و او ناچار شد مدت طولانیتری را در مدار زمین سپری کند.
در حالی که این فضانورد در ایستگاه میر به کار خود ادامه میداد، رویدادهای مهمی در زمین در حال رخ دادن بود. یکی از مهمترین این تحولات در ۲۵ دسامبر ۱۹۹۱ اتفاق افتاد، زمانی که میخائیل گورباچف، رئیسجمهوری اتحاد شوروی، به طور رسمی از مقام خود استعفا داد.
این استعفا عملاً پایان رسمی اتحاد جماهیر شوروی را رقم زد؛ کشوری که برای دههها یکی از قدرتهای بزرگ جهان به شمار میرفت.
در آن زمان کریکالیف همچنان در فضا به سر میبرد و مأموریت خود را در ایستگاه میر ادامه میداد. او از طریق ارتباطات رادیویی با زمین در تماس بود، اما تجربه او به نمادی عجیب از تحولات آن دوره تاریخی تبدیل شد.
سرانجام کریکالیف در ۲۵ مارس ۱۹۹۲ پس از سپری کردن ۳۱۲ روز در فضا به زمین بازگشت.
بازگشت او به سیاره زمین در شرایطی انجام شد که جهان اطرافش تغییر کرده بود و کشوری که او را به فضا فرستاده بود دیگر وجود نداشت.
