رقابت برای ساخت موشکهای کوچک؛ سلاحی تازه در برابر پهپادها
با گسترش نقش پهپادها در جنگهای مدرن، کشورهای مختلف بهطور فزایندهای به توسعه موشکهای کوچک روی آوردهاند؛ سلاحهایی که هدف اصلی آنها مقابله با تهدید فزاینده پهپادهای ارزان و گسترده است.
در نوامبر ۲۰۲۵، آزمایش یک موشک کوچک در استونی توجهها را جلب کرد. این موشک که طول آن حدود ۶۰ سانتیمتر است، توانست یک نمونه پهپاد را ساقط کند. این مدل که «مارک ۱» نام دارد، از جمله نخستین موشکهای اروپایی ضدپهپاد به شمار میرود و با وزن کلی حدود ۲ کیلوگرم و بردی نزدیک به ۲ کیلومتر طراحی شده است.
این موشک کوچک دارای سر جنگی سبک و سامانه هدایت خودکار مبتنی بر هوش مصنوعی است و با سوخت جامد کار میکند. نرخ موفقیت فعلی آن حدود ۵۶ درصد اعلام شده و انتظار میرود با توسعه بیشتر به ۹۰ درصد برسد. شرکت سازنده نیز هدفگذاری کرده که تولید آن را به بیش از ۱۰۰ واحد در روز افزایش دهد.
استونی تنها کشوری نیست که در این مسیر حرکت میکند. در سوئد نیز پروژههای مشابهی در حال توسعه است، از جمله موشک «کروگر ۱۰۰» که بهعنوان یک سلاح کمهزینه طراحی شده و قیمت آن حدود ۵۰۰۰ دلار است. این موشک بهجای استفاده از سامانههای هدایت پیچیده، به نرمافزارهای پیشرفته و حسگرهای مادون قرمز متکی است و از برخورد مستقیم با هدف برای انهدام استفاده میکند.
همچنین شرکت «ساب» در حال توسعه موشکی به نام «نیمبریکس» است که طول آن کمتر از ۱ متر و وزن آن حدود ۳ کیلوگرم است و بردی تا ۵ کیلومتر دارد. این موشک برای مقابله با حملات گروهی پهپادها طراحی شده و قابلیت حمل و استقرار آسان در میدان نبرد را دارد.
در آلمان نیز موشک «دفاع هوایی» با بردی حدود ۶ کیلومتر توسعه یافته و برای نصب روی سامانههای دفاعی کوتاهبرد طراحی شده است. پنتاگون برای خرید این موشک حدود ۴۹۰ میلیون یورو، معادل حدود ۵۳۲ میلیون دلار، اختصاص داده است.
در ایالات متحده، رویکرد متفاوتی دنبال میشود و تلاش بر این است که موشکهای کوچک برای دفاع از هواپیماهای ترابری و سوخترسان توسعه یابد. در این چارچوب، قراردادی به ارزش ۵ میلیارد دلار برای خرید حدود ۵۰ هزار موشک در بازهای ۸ ساله امضا شده است.
افزایش توجه به این نوع سلاحها ناشی از شکاف موجود میان هزینه بالای سامانههای دفاعی سنتی و قیمت پایین پهپادهاست. برای نمونه، هزینه برخی موشکهای دفاعی به بیش از ۱ میلیون دلار میرسد، در حالی که قیمت پهپادها ممکن است تنها بین ۳۰ تا ۸۰ هزار دلار باشد.
در این شرایط، توسعه موشکهای کوچک بهعنوان راهکاری برای ایجاد توازن در میدان نبرد مورد توجه قرار گرفته است.
