تنگه هرمز با جهش شدید حق بیمه به گرانترین مسیر دریایی جهان تبدیل شد
با ادامه جنگ ایران و ورود درگیریها به سومین هفته، عبور کشتیها از تنگه هرمز با افزایش بیسابقه هزینهها و تهدیدهای امنیتی روبهرو شده و این گذرگاه راهبردی اکنون به یکی از پرهزینهترین مسیرهای کشتیرانی جهان تبدیل شده است.
در شرایط عادی، حدود ۲۰ درصد تجارت نفت جهان و نزدیک به ۳۰ درصد عرضه جهانی کود شیمیایی از این آبراه عبور میکند، اما حملات موشکی، تهدید مینگذاری و حضور گسترده ناوهای جنگی باعث شده تردد دریایی به شدت کاهش یابد و هزینههای بیمه کشتیها به طور چشمگیری افزایش پیدا کند.
مارکو فورجیونه، مدیر «مؤسسه ثبتشده صادرات و تجارت بینالملل» مستقر در بریتانیا، در گفتوگو با یورونیوز گفته است مسیری که پیشتر با کوچکترین اختلال دچار مشکل میشد، اکنون به منطقهای با شرایط عملیاتی خصمانه تبدیل شده است.
به گفته او، عواملی مانند امکان انجام سفر، دریافت پوشش بیمهای و شرایط امنیتی لحظهای اکنون به مهمترین محدودیتها برای عبور کشتیها از این مسیر تبدیل شدهاند.
با وجود وعده ایالات متحده برای کمک به روان شدن ترافیک دریایی در تنگه هرمز، صدها کشتی و نفتکش همچنان در دو سوی این گذرگاه منتظر عبور ماندهاند.
از زمان آغاز درگیریها، هزینه بیمه خطرات جنگ برای کشتیهایی که قصد عبور از این مسیر را دارند به طور قابل توجهی افزایش یافته است. فورجیونه توضیح داد که هرچند پوشش بیمهای برای مدتی کوتاه متوقف شده بود، اما اکنون نرخ حق بیمهها بین ۲۰۰ تا ۳۰۰ درصد افزایش یافته است.
پیش از آغاز بحران، بیمه خطرات جنگ برای هر کشتی عبوری تنها حدود ۰.۰۲ تا ۰.۰۵ درصد ارزش کشتی بود، اما گزارشها نشان میدهد این رقم اکنون به حدود ۰.۵ تا ۱ درصد ارزش کشتی رسیده و گاهی حتی بیشتر نیز شده است.
به عنوان نمونه، برای یک نفتکش به ارزش حدود ۱۲۰ میلیون دلار، هزینه معمول بیمه پیش از بحران نزدیک به ۴۰ هزار دلار بود، اما اکنون برای هر سفر ممکن است بین ۶۰۰ هزار تا ۱.۲ میلیون دلار هزینه داشته باشد.
کارشناسان میگویند پیامدهای این افزایش هزینهها به زودی در بازارهای جهانی نیز دیده خواهد شد و طی چند هفته آینده ممکن است قیمت سوخت و بسیاری از کالاها در جایگاههای سوخت و فروشگاهها افزایش یابد.
فورجیونه میگوید این فشارها همین حالا نیز نرخ کرایه حمل نفتکشها را بالا برده و وقتی این هزینهها در قیمت خوراک پالایشگاهها و زنجیرههای لجستیکی منعکس شود، در نهایت به مصرفکنندگان منتقل خواهد شد.
در واکنش به این شرایط، برخی از بزرگترین شرکتهای کشتیرانی جهان از جمله مرسک، اماسسی، سیامای سیجیام و هاپاگ لوید سفرهای خود در این مسیر را متوقف کردهاند و برخی دیگر نیز مسیر کشتیهای خود را تغییر دادهاند.
کریستوفر لانگ، مدیر اطلاعات و ریسک در گروه «نپتون»، میگوید شرکتهای کشتیرانی اکنون ناچار شدهاند ارزیابیهای امنیتی دقیقتری انجام دهند و زمانبندی عبور کشتیها، برنامههای اضطراری، آمادگی خدمه و پروتکلهای ارتباطی خود را بازنگری کنند.
از زمان آغاز درگیریها دستکم ۱۶ کشتی هدف حمله قرار گرفته یا آسیب دیدهاند. در همین حال، دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، وعده داده است برای عبور کشتیها اسکورت دریایی فراهم شود و از کشورهایی مانند چین، ژاپن، کره جنوبی، فرانسه و بریتانیا خواسته ناوهای جنگی خود را برای تأمین امنیت این مسیر اعزام کنند.
