نفتکشهای با هویت جعلی عراقی چگونه محاصره نفتی ایران را دور میزنند
گزارشهای تازه حاکی از آن است که شبکهای از نفتکشهای تحریمشده با استفاده از روشهای پیچیده و جعل دادههای موقعیتیاب، همچنان به انتقال نفت ایران در شرایط فشارهای شدید بینالمللی ادامه میدهند.
این تحرکات در حالی صورت میگیرد که ایالات متحده تلاش دارد با اعمال محدودیتهای گسترده، صادرات نفت ایران را به شکل قابل توجهی کاهش دهد.
بر اساس ارزیابیهای منتشرشده توسط شرکت اطلاعات دریایی Windward AI، برخی نفتکشها با دستکاری سامانه شناسایی خودکار، موقعیت خود را در نزدیکی بنادر عراق ثبت میکنند، در حالی که در واقع به بنادر ایران مراجعه کرده و اقدام به بارگیری نفت میکنند. این کشتیها پس از بارگیری، با ارسال اطلاعات نادرست درباره مسیر و مبدأ، محموله را بهگونهای معرفی میکنند که گویی از عراق صادر شده است.
در این گزارش به چهار نفتکش بزرگ به نامهای Alicia، RHN، Star Forest و Aqua اشاره شده که هر یک توان حمل حدود ۲ میلیون بشکه نفت را دارند. مجموع ظرفیت این شناورها به حدود ۸ میلیون بشکه میرسد که ارزش آن با فرض قیمت ۱۰۰ دلار برای هر بشکه، نزدیک به ۸۰۰ میلیون دلار برآورد میشود. این کشتیها با استفاده از ثبتهای دریایی و پرچمهای کشورهای مختلف از جمله کوراسائو و مالاوی فعالیت میکنند.
همچنین از وجود گروهی متشکل از حدود ۱۰ نفتکش دیگر خبر داده شده که در غرب تنگه هرمز اقدام به جعل موقعیت خود میکنند و خود را در لنگرگاههای بصره نشان میدهند. این اقدام به گفته کارشناسان، نوعی «پوشش دیجیتال» برای پنهانسازی فعالیتهای واقعی این ناوگان به شمار میرود.
این تحولات همزمان با اجرای محاصره دریایی علیه ایران از تاریخ ۲۴ فروردین رخ داده است؛ اقدامی که از سوی واشینگتن به عنوان بخشی از فشار برای دستیابی به توافق در خصوص برنامه هستهای ایران توصیف شده است. در نتیجه این محدودیتها، میزان صادرات نفت ایران بیش از ۵۰ درصد کاهش یافته و بیش از ۲۴ نفتکش در منطقه غرب تنگه هرمز متوقف شدهاند.
در کنار نفتکشهای بزرگ، گزارشها به کشتیهای دیگری نیز اشاره دارند که با رفتارهای غیرعادی در مسیرهای دریایی، تلاش میکنند منشأ بار خود را تغییر دهند. برخی از این کشتیها با اعلام مالکیت عراقی، مسیرهایی متفاوت از الگوهای معمول کشتیرانی طی میکنند.
کارشناسان معتقدند این اقدامات نشاندهنده تحول در تاکتیکهای موسوم به «ناوگان سایه» است؛ ناوگانی که با افزایش فشارها، روشهای پیچیدهتری برای ادامه فعالیت خود به کار گرفته است. این در حالی است که مقامهای ایرانی نیز با انتقاد از سیاستهای آمریکا، این اقدامات را عامل بیثباتی در بازار جهانی انرژی میدانند و بر ادامه جریان صادرات نفت تأکید دارند.
