هشدار: تختهای برنزه خطر سرطان پوست را چند برابر میکنند
نتایج یک پژوهش تازه که در نشریه علمی «ساینس ادونسز» منتشر شده، نشان میدهد استفاده از دستگاههای برنزهکننده یا همان تختهای برنزه، خطر ابتلا به سرطان پوست را نزدیک به سه برابر افزایش میدهد.
این مطالعه زیر نظر پدرام گرامی، متخصص پوست و پژوهشگر دانشگاه نورثوسترن در ایالت ایلینوی آمریکا انجام شده و برای نخستین بار سازوکار ژنتیکی آسیب ناشی از پرتوهای مصنوعی این دستگاهها را بهطور دقیق بررسی کرده است.
بر اساس این پژوهش، پرتوهای فرابنفش مصنوعی ساطعشده از دستگاههای برنزه باعث جهش در دیانای سلولهای پوست میشوند و احتمال بروز ملانوما، کشندهترین نوع سرطان پوست، را به شکل قابلتوجهی بالا میبرند. آژانس بینالمللی پژوهش درباره سرطان، وابسته به سازمان جهانی بهداشت، پیشتر اعلام کرده بود که بیش از ۸۰ درصد موارد ملانوما ناشی از قرار گرفتن در معرض پرتو فرابنفش است؛ چه این پرتو از نور خورشید باشد و چه از منابع مصنوعی مانند سولاریوم.
در جریان این پژوهش، سوابق پزشکی حدود ۳ هزار نفر از کاربران دستگاههای برنزهکننده با گروهی همسن که هرگز از این دستگاهها استفاده نکرده بودند، مقایسه شد. نتایج نشان داد حدود ۵ درصد از کاربران به ملانوما مبتلا شدهاند، در حالی که این رقم در گروه مقایسه تنها ۲ درصد بوده است. پس از در نظر گرفتن عواملی مانند سن، سابقه آفتابسوختگی و زمینه خانوادگی، پژوهشگران به این نتیجه رسیدند که خطر ابتلا به ملانوما در کاربران تختهای برنزه ۲.۹ برابر بیشتر است.
پدرام گرامی گفته است آنچه توجه او را جلب کرد، محل بروز سرطان در بیماران بود؛ چرا که ملانوما اغلب در بخشهایی از بدن مانند پایین کمر و باسن ظاهر میشد که معمولاً در معرض نور خورشید قرار ندارند. به گفته او، این موضوع نقش پرتوهای مصنوعی را بیش از پیش برجسته میکند.
در بخش دیگری از این مطالعه، ۱۸۲ نمونه پوستی از جمله نمونهای متعلق به زنی ۴۹ ساله اهل شیکاگو به نام هایدی تر، از نظر ژنتیکی بررسی شد. نتایج نشان داد سلولهای رنگدانهساز پوست در بدن کاربران دستگاههای برنزه تقریباً دو برابر دیگران دچار جهش ژنتیکی هستند. یکی از همکاران این پژوهش گفته است حتی در کاربران ۳۰ و ۴۰ ساله، میزان این جهشها با پوست افراد ۷۰ تا ۸۰ ساله قابل مقایسه است.
بر اساس دادههای بینالمللی، تنها در سال ۲۰۲۲ حدود ۶۰ هزار نفر در جهان بر اثر ملانوما جان خود را از دست دادهاند. آژانس بینالمللی پژوهش درباره سرطان، دستگاههای برنزهکننده را در بالاترین سطح خطر سرطان، همرده با موادی مانند سیگار و آزبست، طبقهبندی کرده است. در حالی که کشورهایی مانند استرالیا و برزیل استفاده از این دستگاهها را بهطور کامل ممنوع کردهاند، قوانین در ایالات متحده و اروپا همچنان متفاوت و محدود به برخی گروههای سنی است.