پس از گفتوگوهای مسقط؛ فشار واشنگتن برای امتیازگیری از تهران در دور بعدی
پس از برگزاری نشست مسقط میان هیئتهای ایرانی و آمریکایی، نشانههایی از افزایش فشار واشنگتن بر تهران برای دریافت «امتیازات ملموس» در دور آینده مذاکرات منتشر شده است.
به گزارش منابع آگاه، دولت دونالد ترامپ به طرف ایرانی اعلام کرده انتظار دارد هیئت مذاکرهکننده به ریاست عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، با پیشنهادهایی مشخص و دارای ارزش سیاسی و فنی در نشست بعدی حاضر شود.
دو منبع مطلع به روزنامه اسرائیلی جروزالیم پست گفتهاند دیدار انجامشده در عمان که روز جمعه برگزار شد، در مجموع «خوب» ارزیابی شده است. در این نشست، استیو ویتکاف نماینده ویژه آمریکا، جرد کوشنر داماد رئیسجمهور آمریکا و دریادار برد کوپر فرمانده ستاد فرماندهی مرکزی ایالات متحده با عراقچی و چند مقام ارشد ایرانی گفتوگو کردند. به گفته این منابع، تمرکز اصلی دیدار نخست بیشتر بر چارچوب و روند مذاکرات بوده تا ورود به جزئیات حساس پروندهها.
با این حال، مقامهای آمریکایی انتظار دارند در نشست بعدی، ایران آمادگی بیشتری برای عقبنشینی در موضوع هستهای و برخی مسائل دیگر نشان دهد. این در حالی است که عراقچی روز یکشنبه به صراحت اعلام کرد تهران از حق غنیسازی اورانیوم عقبنشینی نخواهد کرد، حتی اگر ایالات متحده گزینه جنگ را در پیش بگیرد. او همچنین نسبت به جدیت واشنگتن در انجام مذاکرات واقعی ابراز تردید کرد و گفت ایران پس از ارزیابی همه پیامها، درباره ادامه مسیر گفتوگوها تصمیم خواهد گرفت. به گفته او، رایزنی با چین و روسیه نیز در دستور کار تهران قرار دارد.
اختلاف اصلی دو طرف همچنان بر سر دامنه مذاکرات است. ایران تأکید دارد گفتوگوها باید صرفا به برنامه هستهای محدود بماند و حق خود برای برخورداری از فناوری هستهای صلحآمیز را خط قرمز میداند. در مقابل، آمریکا به دنبال توافقی گستردهتر است که علاوه بر موضوع هستهای، محدودیت در توان موشکی ایران و توقف حمایت تهران از گروههای مسلح منطقهای را نیز شامل شود.
در این میان، اسرائیل موضعی سختگیرانهتر اتخاذ کرده است. بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر این رژیم، قرار است روز چهارشنبه برای دیدار با ترامپ راهی واشنگتن شود. تلآویو در روزهای اخیر به آمریکا هشدار داده در صورت عبور ایران از آنچه «خط قرمز موشکهای بالستیک» مینامد، ممکن است بهطور مستقل اقدام کند. به نوشته جروزالیم پست، مقامهای دفاعی اسرائیل برنامه موشکی ایران را تهدیدی وجودی دانسته و آمادگی خود برای اقدام یکجانبه را به واشنگتن منتقل کردهاند.
در واکنش به این فضاسازیها، فرمانده ارتش ایران، سرلشکر امیر حاتمی، روز یکشنبه اعلام کرد نیروهای مسلح کشور تحرکات منطقه را به دقت زیر نظر دارند و برای پاسخ قاطع به هرگونه تجاوز آماده هستند. او تأکید کرد حضور ناوهای آمریکایی در منطقه موضوع تازهای نیست و ایران طی دهههای گذشته بارها با چنین شرایطی مواجه بوده است.
در مجموع، همزمان با ادامه رایزنیهای دیپلماتیک، نشانههای روشنی از تداوم فشار و تهدید نیز دیده میشود؛ وضعیتی که آینده مذاکرات را در هالهای از ابهام قرار داده و تصمیمگیریهای حساستری را پیش روی تهران و واشنگتن گذاشته است.
