جوانترین آلزایمری جهان ۱۹ سال دارد؛ پرونده معمای حلنشدنی ابتلای این بیمار همچنان باز است!

متخصصان مغز و اعصاب در یک کلینیک حافظه در چین در سال ۲۰۲۳ میلادی از ابتلای یک جوان ۱۹ ساله به بیماری آلزایمر خبر دادند تا این بیمار جوانترین فرد مبتلا به این بیماری در جهان لقب بگیرد.
یک جوان چینی ۱۹ ساله پس از معاینات پزشکی مشخص شد به آلزایمر مبتلا شده است. وی از حدود ۱۷ سالگی با علائم این بیماری دست و پنجه نرم میکرده و این مشکل با گذشت زمان بدتر شده بود. تصویربرداری از مغز او نیز کوچک شدن هیپوکامپ بخشی از دستگاه لیمبیک مغز که محل ایجاد حافظه است، را نشان داد.
بیماری آلزایمر اغلب در افراد مسن بالای ۶۵ سال دیده میشود و تعداد افرادی که پیش از این سن دچار آلزایمر میشوند تنها ده درصد از تشخیصها را شامل میشوند.
طبق تحقیقات متخصصان جهشهای ژنی پاتولوژیک ازجمله دلایلی است که منجر به ابتلای افراد زیر ۳۰ سال به آلزایمر میشود. یعنی ابتلای افراد به این بیماری در سنین پایین عمدتا موروثی به ارث بردن یک ژن معیوب از خانواده است.
با این حال، درخصوص این جوان ۱۹ ساله محققان دانشگاه پزشکی کپیتال در پکن هنوز نتوانستند هیچ یک از جهشهای معمولی را که عامل ابتلای زودهنگام یک فرد به آلزایمر و از دست دادن حافظه میشود، یا هیچ ژن مشکوک دیگری را هنگام انجام جستجوی ژنومی بیابند.
مواردی مانند آنچه در چین شناسایی شده، هنوز یک معماست. هیچ یک از اعضای خانواده این نوجوان ۱۹ ساله سابقه آلزایمر یا زوال عقل را نداشتند و خود او نیز سابقه ابتلا به عفونت یا ضربه به سر (ترومای سر) را نداشته که بتواند افت ناگهانی سطح حافظه او را توضیح دهد.
مشکلات جدی او برای تمرکز در کلاس درس، از ۲ سال قبل از مراجعه او به کلینیک حافظه شروع شده بود. حتی خواندن برای او مشکل شده بود و حافظه کوتاه مدتش کاهش یافته بود.
او اغلب اوقات حتی اتفاقات روز قبل را به خاطر نمیآورد و همیشه وسایلش را در جای اشتباه میگذاشت.
در نهایت، مشکل زوال شناختی او آنقدر بد شد که نتوانست دبیرستان را تمام کند، اگرچه هنوز میتوانست مستقل زندگی کند.
تیم پزشکی او میگویند که ابتلای این پسر جوان در سنی چنین پایین، «درک آنها را از سن معمول شروع بیماری آلزایمر» تغییر داده است؛ بویژه آنکه این بیمار مبتلا به آلزایمر زودرس «بدون جهشهای بیماریزا» بوده است.
قبل از این تشخیص در چین، جوانترین بیمار مبتلا به آلزایمر در جهان حداکثر ۲۱ سال داشت و تحقیقات نشان داده بود که جهش ژن PSEN1 باعث انباشته شدن پروتئینهای غیرطبیعی در مغز او شده بودند. همین پروتئینها تودههایی از پلاکهای سمی را تشکیل داده بودند که زمینهساز ابتلا به آلزایمر شده بود.
گزارش این تشخیص که در فوریه ۲۰۲۳ در مجله بیماری آلزایمر منتشر شد، نشان میدهد که آلزایمر یک مسیر واحد را دنبال نمیکند و بسیار پیچیدهتر از آن چیزی است که ما فکر میکردیم و از راههای متعدد با اثرات متفاوت ظاهر میشود.
متخصصان معتقدند «کاوش در اسرار جوانان مبتلا به بیماری آلزایمر» احتمالا یکی از چالش برانگیزترین سوالات علمی آینده خواهد بود.