گزارش تحلیلی | انتخابات ایران چه تاثیری بر مذاکرات هستهای میگذارد؟

پس از مرگ ناگهانی و تراژیک رئیسجمهور ابراهیم رئیسی در یک سانحه سقوط هلیکوپتر، ایران قصد دارد یک انتخابات زودهنگام ریاستجمهوری برگزار کند.
این تحول سیاسی غیرمنتظره سوالاتی را در مورد تأثیر احتمالی آن بر پرونده هستهای تهران و مذاکرات هستهای جاری به وجود آورده است.
انتخابات ناگهانی ۲۰۲۴ در مقطع بحرانی برای ایران صورت میگیرد، زیرا کشور با چالشهای اقتصادی، تنشهای منطقهای و فشارهای فزاینده بینالمللی بر سر برنامه هستهای خود دست و پنجه نرم میکند. با انتخاب یک رئیسجمهور جدید، رویکرد ایران به پرونده هستهای و مشارکت در مذاکرات هستهای ممکن است شاهد تغییرات چشمگیری باشد، بسته به گرایشات سیاسی و اولویتهای استراتژیک دولت آینده.
اگر یک نامزد میانهرو در انتخابات پیروز شود، ممکن است تمایل بیشتری به سازش و مشارکت سازنده در مذاکرات هستهای وجود داشته باشد، که میتواند به احیای برنامه جامع اقدام مشترک (برجام) یا مذاکره برای یک توافق جدید منجر شود. یک رئیسجمهور میانهرو میتواند اولویت را به دیپلماسی و کاهش تنشها بدهد، و با رفع تحریمها و بهبود جایگاه بینالمللی ایران، به نگرانیهای مربوط به برنامه هستهای کشور پاسخ دهد.
با این حال، اگر یک محافظهکار تندرو پیروز شود، مسیر پرونده هستهای ایران ممکن است به سمت برخورد بیشتر حرکت کند. یک رئیسجمهور محافظهکار ممکن است موضع قاطعتری اتخاذ کرده و در برابر امتیازات مقاومت کند و در برابر خواستههای جامعه بینالمللی مقاومت نشان دهد. در این سناریو، احتمال دستیابی به پیشرفت در مذاکرات هستهای میتواند کاهش یابد و به تنشهای بیشتر و خطر افزایش تشدید بیانجامد.
ترکیب چشمانداز سیاسی ایران پس از انتخابات ناگهانی نیز نقش مهمی در شکلدهی به سیاست هستهای کشور خواهد داشت. توازن قدرت بین میانهروها، محافظهکاران و تندروها در مجلس، مجلس خبرگان و سایر نهادهای کلیدی بر فرآیندهای تصمیمگیری و جهت کلی پرونده هستهای ایران تأثیر خواهد گذاشت.
علاوه بر این، نتیجه انتخابات میتواند بر روابط و اتحادهای منطقهای ایران تأثیر بگذارد. یک رئیسجمهور میانهرو ممکن است همکاری منطقهای و گفتگو را در اولویت قرار داده و تلاش کند تا تنشها با همسایگان ایران را کاهش داده و ثبات در خاورمیانه را تقویت کند. برعکس، یک رئیسجمهور محافظهکار ممکن است رویکرد خصمانهتری اتخاذ کند، رقابتهای منطقهای را تشدید کرده و احتمالاً به درگیریهای نیابتی دامن بزند.
در نتیجه، انتخابات ناگهانی ۲۰۲۴ ایران تأثیرات قابلتوجهی بر پرونده هستهای کشور و مذاکرات هستهای خواهد داشت. گرایشات سیاسی و اولویتهای استراتژیک رئیسجمهور جدید، و همچنین ترکیب چشمانداز سیاسی ایران، مسیر سیاست هستهای تهران و تعامل آن با جامعه بینالمللی را شکل خواهد داد. در حالی که ایران برای این انتخابات سرنوشتساز آماده میشود، جهان با دقت نظاره میکند و منتظر پیامدهای احتمالی برای ثبات منطقهای و امنیت جهانی است.