فاتح بیرول: بحران ناشی از جنگ ایران مسیر صنعت انرژی جهان را تغییر داد
فاتح بیرول، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی، اعلام کرده است که بحران انرژی ناشی از جنگ ایران میتواند بهطور دائمی ساختار صنعت سوختهای فسیلی را دگرگون کند و کشورها را به بازنگری جدی در سیاستهای انرژی خود وادار سازد.
او در گفتوگویی که در چهارم اردیبهشت منتشر شد، تاکید کرد که تحولات اخیر باعث کاهش اعتماد جهانی به منابع سنتی انرژی شده و روند حرکت به سمت انرژیهای تجدیدپذیر را تسریع خواهد کرد. به گفته بیرول، کشورها اکنون بیش از گذشته به دنبال کاهش وابستگی به نفت و گاز هستند و این تغییر رویکرد میتواند در سالهای آینده پیامدهای ماندگاری برای بازارهای جهانی داشته باشد.
این هشدار در حالی مطرح میشود که بستهشدن تنگه هرمز در پی درگیریهای نظامی، شوک بزرگی به بازار انرژی وارد کرده است. این گذرگاه باریک که تنها حدود ۵۰ کیلومتر عرض دارد، مسیر عبور نزدیک به ۲۰ درصد از نفت و گاز مصرفی جهان به شمار میرود و اختلال در آن بهسرعت بر قیمتها و عرضه جهانی تاثیر میگذارد.
بیرول با اشاره به این وضعیت، آن را بحرانی «عظیم» توصیف کرده و گفته است که وابستگی اقتصاد جهانی به چنین مسیر محدودی، یک آسیبپذیری جدی محسوب میشود. او پیشبینی کرده است که دولتها پس از این تجربه، سیاستهای انرژی خود را بازطراحی خواهند کرد و سرمایهگذاری در حوزههایی مانند انرژیهای پاک، برق و حتی انرژی هستهای افزایش خواهد یافت.
همزمان گزارشهایی از اروپا نشان میدهد که این تغییر رویکرد از هماکنون آغاز شده است. طبق دادههای منتشرشده در سوم اردیبهشت، تقاضا برای نصب سامانههای خورشیدی در کشورهایی مانند آلمان، بریتانیا و هلند بیش از ۲ برابر شده است. این افزایش تقاضا نشاندهنده نگرانی مصرفکنندگان از بیثباتی بازارهای انرژی و تمایل آنها به منابع پایدارتر است.
کارشناسان معتقدند که هرچند بحرانهای ژئوپلیتیکی در گذشته نیز باعث نوسانات موقتی در بازار انرژی شدهاند، اما شرایط کنونی میتواند نقطه عطفی در تغییر بلندمدت الگوی مصرف انرژی باشد. بهویژه آنکه سرمایهگذاریهای کلان در زیرساختهای انرژی پاک در سالهای اخیر، زمینه را برای چنین تحولی فراهم کرده است.
در همین راستا، قرار است در هفته آینده بیش از ۵۰ کشور در نشستی بینالمللی در کلمبیا درباره گذار از سوختهای فسیلی گفتوگو کنند؛ نشستی که میتواند جهتگیریهای آینده این صنعت را تحت تاثیر قرار دهد.
در مجموع، تحولات اخیر نشان میدهد که بحرانهای ژئوپلیتیکی دیگر تنها بر قیمت انرژی اثر نمیگذارند، بلکه میتوانند مسیر کلی توسعه و سرمایهگذاری در این حوزه را نیز تغییر دهند و جهان را به سمت منابع پایدارتر سوق دهند.
