پرندهای ۱۲ گرمی که از اقیانوس میگذرد؛ مهاجرتی بیوقفه میان دو قاره
مطالعات علمی جدید از یکی از شگفتانگیزترین مهاجرتها در دنیای پرندگان پرده برداشتهاند؛ سفری طولانی که توسط پرندهای کوچک به نام «بلاکپول ووربلر» انجام میشود، پرندهای که تنها حدود ۱۲ گرم وزن دارد اما هر سال مسیر گستردهای در نیمکره غربی را طی میکند.
بر اساس این پژوهش، این پرنده آوازخوان که طول آن به حدود ۱۳ سانتیمتر میرسد، در پایان تابستان از جنگلهای شمالی کانادا و آلاسکا حرکت خود را آغاز میکند. ابتدا به سمت سواحل شرقی آمریکای شمالی میرود و سپس وارد مرحلهای حساس از مهاجرت میشود که شامل پروازی مستقیم بر فراز اقیانوس اطلس است.
دادهها نشان میدهد این پرواز دریایی میتواند بین ۶۰ تا ۷۲ ساعت بهصورت پیوسته ادامه داشته باشد. در این مدت، پرنده مسافتی حدود ۲۵۰۰ تا ۳۰۰۰ کیلومتر را بدون هیچ توقفی برای استراحت، تغذیه یا نوشیدن آب طی میکند؛ مسافتی که آن را به یکی از طولانیترین پروازهای مداوم در میان پرندگان آوازخوان تبدیل کرده است.
در پایان این مسیر، پرنده به مناطقی در حوزه کارائیب یا شمال آمریکای جنوبی میرسد و سپس به زیستگاههای زمستانی خود در کشورهایی مانند ونزوئلا، کلمبیا و برزیل میرود. در این مناطق، چندین ماه را در جنگلهای گرمسیری و محیطهای مرطوب سپری کرده و از حشرات و میوهها تغذیه میکند.
پیش از آغاز مهاجرت، این پرنده وارد مرحلهای فیزیولوژیک میشود که به «پرخوری پیش از پرواز» معروف است. در این دوره، وزن بدن آن تقریباً دو برابر میشود و ذخایر چربی تا حدود ۵۰ درصد وزن کل را تشکیل میدهند. این ذخایر بهعنوان منبع انرژی برای پرواز طولانی مورد استفاده قرار میگیرند.
همزمان، عضلات پروازی تقویت شده و برخی اندامهای داخلی کوچکتر میشوند تا وزن بدن کاهش یابد و کارایی پرواز افزایش پیدا کند. در طول مسیر، این پرنده با سرعتی بین ۴۰ تا ۵۰ کیلومتر در ساعت پرواز میکند و توانایی ادامه این حرکت برای چندین روز را دارد.
در سال ۲۰۱۵، پژوهشگران دانشگاه ماساچوست با استفاده از دستگاههای ردیاب بسیار سبک به وزن حدود ۰.۵ گرم، توانستند مسیر مستقیم عبور این پرنده از اقیانوس اطلس را تأیید کنند؛ موضوعی که پیشتر محل بحث میان دانشمندان بود.
این پرنده برای جهتیابی از مجموعهای پیچیده از ابزارهای طبیعی بهره میبرد، از جمله میدان مغناطیسی زمین، موقعیت خورشید و ستارگان و نشانههای محیطی. در فصل بهار، مسیر بازگشت آن متفاوت است و بهصورت زمینی از آمریکای جنوبی به سمت شمال حرکت میکند.
با وجود این تواناییها، جمعیت این گونه از دهه ۱۹۷۰ تاکنون حدود ۷۲ درصد کاهش یافته و در فهرست گونههای در معرض خطر قرار گرفته است.
