هشدار درباره خطر فروپاشی چرنوبیل پس از حمله پهپادی روسیه
کارشناسان نسبت به خطر فروپاشی سازه حفاظتی نیروگاه هستهای چرنوبیل در اوکراین هشدار دادهاند و گفتهاند که در صورت عدم تعمیر این سازه، امکان انتشار گسترده مواد رادیواکتیو در محیط وجود دارد.
این هشدار در آستانه چهلمین سالگرد فاجعه چرنوبیل مطرح شده است؛ حادثهای که در ۲۶ آوریل ۱۹۸۶ رخ داد و همچنان به عنوان بدترین سانحه هستهای تاریخ شناخته میشود. در آن زمان، انفجار یکی از راکتورهای این نیروگاه که در خاک اتحاد شوروی سابق قرار داشت، بخشهای وسیعی از اوکراین، بلاروس و روسیه را آلوده کرد.
پس از این حادثه، یک سازه بتنی و فولادی موسوم به «سارکوفاگ» بهسرعت بر روی راکتور آسیبدیده ساخته شد تا از نشت بیشتر تشعشعات جلوگیری کند. سالها بعد، در نوامبر ۲۰۱۶، یک گنبد فلزی پیشرفته با عنوان «سازه محصورکننده جدید ایمن» با هزینهای حدود یک و نیم میلیارد یورو بر فراز این بخش نصب شد تا لایه حفاظتی تقویت شود.
با این حال، از زمان آغاز تهاجم گسترده روسیه به اوکراین در سال ۲۰۲۲، مقامهای کییف بارها مسکو را به هدف قرار دادن این تاسیسات متهم کردهاند. در فوریه سال گذشته، برخورد یک پهپاد روسی به پوسته بیرونی این سازه گزارش شد.
آژانس بینالمللی انرژی اتمی در ابتدا نشانهای از نشت تشعشع اعلام نکرد، اما در ماه دسامبر تایید کرد که این برخورد باعث فرسایش سازه فولادی شده و توانایی آن در مهار تشعشعات کاهش یافته است. رافائل گروسی، مدیرکل این آژانس، گفته است که بررسیها نشان میدهد این سازه برخی از کارکردهای اصلی ایمنی خود، از جمله قابلیت محصورسازی، را از دست داده است، هرچند آسیب دائمی به سازههای باربر یا سامانههای پایش وارد نشده است.
او تاکید کرده که با وجود انجام برخی تعمیرات، بازسازی کامل این سازه برای جلوگیری از فرسایش بیشتر و حفظ ایمنی هستهای در بلندمدت ضروری است.
برآوردها نشان میدهد که هزینه تعمیر این گنبد به حدود ۵۰۰ میلیون یورو میرسد. ژان نوئل بارو، وزیر خارجه فرانسه، این رقم را پس از نشست وزیران خارجه گروه ۷ در ماه مارس اعلام کرده است.
در همین حال، سازمان گرینپیس هشدار داده است که با وجود اقدامات محدود، سازه حفاظتی هنوز به طور کامل بازسازی نشده و این وضعیت خطر انتشار مواد رادیواکتیو را افزایش میدهد. به گفته شون برنی، کارشناس ارشد هستهای گرینپیس در اوکراین، در صورت وقوع یک فروپاشی، حدود ۴ تن گردوغبار بسیار رادیواکتیو و مواد آلوده میتواند در محیط آزاد شود.
همزمان، مدیر این نیروگاه نیز هشدار داده که هرگونه انفجار در نزدیکی تاسیسات میتواند باعث بیثباتی سازه و افزایش خطر فروپاشی شود؛ موضوعی که نگرانیها درباره پیامدهای فرامرزی آن را تشدید کرده است.
