چشمانداز تازه مذاکرات؛ ۱۰ شرط و مطالبه میان تهران و واشنگتن
در حالی که بحثها درباره احتمال ازسرگیری مذاکرات میان ایران و آمریکا بار دیگر در محافل سیاسی و رسانهای مطرح شده، روز یکشنبه جزئیاتی از مجموعه شروط و مطالبات دو طرف منتشر شد که میتواند چارچوب اولیه گفتوگوهای احتمالی را مشخص کند.
بر اساس گزارش خبرگزاری فارس، آمریکا برای آغاز روند مذاکرات ۵ شرط را مطرح کرده و در مقابل، ایران نیز ۵ مطالبه را بهعنوان اقدامات اعتمادساز ارائه داده است.
طبق این گزارش، شروط ایالات متحده بیشتر بر محدودسازی برنامه هستهای ایران و تعیین چارچوبهای سیاسی و امنیتی متمرکز است. یکی از مهمترین موارد مطرحشده از سوی واشنگتن، عدم پرداخت هرگونه غرامت یا خسارت به ایران عنوان شده است. همچنین آمریکا خواستار انتقال و تحویل ۴۰۰ کیلوگرم اورانیوم از ایران به خاک ایالات متحده شده؛ موضوعی که میتواند به یکی از اصلیترین محورهای اختلاف میان دو طرف تبدیل شود.
در بخش دیگری از شروط آمریکا آمده است که تنها یک مجموعه از تأسیسات هستهای ایران اجازه ادامه فعالیت داشته باشد و سایر بخشها متوقف شوند. علاوه بر این، واشنگتن اعلام کرده که ۲۵ درصد از داراییهای مسدودشده ایران آزاد نخواهد شد. یکی دیگر از شروط مطرحشده نیز ارتباط دادن روند مذاکرات با توقف جنگها و درگیریها در تمامی جبههها عنوان شده است.
خبرگزاری فارس در گزارش خود تأکید کرده که حتی در صورت پذیرش این شرایط از سوی ایران، همچنان احتمال تهدید یا اقدام نظامی از سوی آمریکا و اسرائیل علیه تهران وجود خواهد داشت؛ مسئلهای که میتواند فضای بیاعتمادی را در روند گفتوگوها حفظ کند.
در مقابل، ایران نیز مجموعهای از مطالبات را برای ایجاد اعتماد در مذاکرات احتمالی مطرح کرده است. بر اساس این گزارش، تهران خواهان پایان جنگ و درگیری در همه جبههها، بهویژه در لبنان، شده است. رفع کامل تحریمهای اعمالشده علیه ایران نیز از دیگر خواستههای اصلی جمهوری اسلامی عنوان شده است.
ایران همچنین بر آزادسازی داراییها و منابع مالی بلوکهشده خود تأکید کرده و خواستار دریافت غرامت بابت خسارات ناشی از جنگ و تحریمها شده است. از دیگر مطالبات مطرحشده نیز به رسمیت شناختن حاکمیت ایران بر تنگه هرمز اشاره شده؛ گذرگاهی راهبردی که همواره یکی از محورهای تنش در منطقه به شمار میرود.
انتشار این فهرست در شرایطی صورت میگیرد که هنوز هیچ مقام رسمی در تهران یا واشنگتن درباره آغاز مذاکرات جدید اظهار نظر قطعی نکرده است، اما تحلیلگران معتقدند طرح چنین شروط و مطالباتی میتواند نشاندهنده تلاش دو طرف برای سنجش فضای سیاسی و تعیین خطوط قرمز پیش از ورود به هرگونه گفتوگوی مستقیم باشد.
