هشدار دانشمندان درباره آشفتگیهای مغناطیسی زمین پس از فورانهای نیرومند خورشیدی
دانشمندان حوزه نجوم و علوم فضا نسبت به احتمال بروز ناپایداریهای مغناطیسی در زمین طی روزهای آینده هشدار دادهاند؛ هشداری که در پی افزایش محسوس فعالیتهای خورشیدی و ثبت چندین توهش قدرتمند بر سطح خورشید صادر شده است.
به گفته این کارشناسان، هرچند نشانهای از یک طوفان مغناطیسی شدید دیده نمیشود، اما تاثیرات خفیف تا متوسط بر میدان مغناطیسی زمین دور از انتظار نیست.
پژوهشگران آزمایشگاه فعالیت خورشیدی در مؤسسه پژوهشهای فضایی وابسته به آکادمی علوم روسیه اعلام کردهاند که در سه روز نخست ماه فوریه، دستکم ۵ توهش شدید از نوع پرتو ایکس و حدود ۵۰ توهش از رده M ثبت شده است. این آمار نشاندهنده افزایش قابل توجه فعالیت خورشید در مقایسه با هفتههای گذشته است، اما به گفته متخصصان، شدت این رویدادها لزوما به معنای وقوع طوفانهای مخرب مغناطیسی نیست.
بر اساس توضیحات ارائهشده، عامل اصلی شکلگیری طوفانهای شدید، پرتاب جرم تاجی خورشید به سمت زمین است؛ پدیدهای که در توهشهای اخیر به شکل گسترده رخ نداده است. به همین دلیل، انتظار میرود اثرات مستقیم این فعالیتها محدود باشد. با این حال، دانشمندان هشدار میدهند که لبههای باقیمانده از جریانهای پلاسما که در رویدادهای پیشین آزاد شدهاند، میتوانند به طور جزئی بر میدان مغناطیسی سیاره زمین اثر بگذارند.
در این میان، منطقه فعال خورشیدی با شماره ۴۳۶۶ توجه ویژه محققان را به خود جلب کرده است. این ناحیه که به سرعت در حال گسترش است، به یکی از بزرگترین و پرتحرکترین مناطق خورشیدی تبدیل شده و میتواند در روزهای آینده منبع توهشهای بیشتری باشد. به گفته دانشمندان، تجربههای گذشته نشان میدهد که چنین مناطقی پتانسیل اثرگذاری قابل توجه بر زمین را دارند. به عنوان نمونه، منطقه خورشیدی ۳۶۶۴ در ماه می سال ۲۰۲۴ عامل شکلگیری قویترین طوفان مغناطیسی دو دهه اخیر بود.
کارشناسان تاکید میکنند که تداوم توهشهای خورشیدی ممکن است تا ۳ روز دیگر ادامه یابد و این موضوع احتمال ثبت رویدادهای پرانرژیتر را زنده نگه میدارد. از همین رو، نهادهای مرتبط با فضا و فناوریهای وابسته، از جمله اپراتورهای ماهوارهای و مسئولان سامانههای ناوبری و ارتباطی، در حالت آمادهباش قرار گرفتهاند.
در جمعبندی، اگرچه شرایط فعلی خورشید نشانهای از بحران فوری برای زمین ندارد، اما رصد دقیق تحولات و آمادگی برای پیامدهای احتمالی، بهویژه در حوزه فناوریهای حساس، ضروری به نظر میرسد؛ چرا که تجربه نشان داده فعالیت خورشیدی میتواند در مدت کوتاهی از حالت عادی به وضعیتی چالشبرانگیز تغییر کند.
