تشدید کشمکش قدرت در ایران؛ نشانههایی از ضعف ساختاری و انزوای رهبری
وضعیت کنونی ایران دیگر صرفاً یک بحران سیاسی گذرا تلقی نمیشود، بلکه بهعنوان نشانهای عمیق از فرسایش درونی ساختار حاکمیت مورد توجه قرار گرفته است.
حسن هاشمیان، کارشناس مسائل ایران، در گفتوگویی رسانهای با ترسیم تصویری نگرانکننده از تحولات داخلی، به تشدید رقابتهای قدرت، غیبت محسوس رهبری در فرآیند تصمیمگیری و نفوذ گسترده سپاه پاسداران در ارکان حکومت اشاره کرده است؛ شرایطی که در کنار آن، جامعهای محدودشده در پی یافتن راهی برای بیان مطالبات خود است.
به گفته هاشمیان، یکی از نشانههای برجسته این بحران، ناتوانی رئیسجمهور مسعود پزشکیان در برقراری ارتباط با مجتبی خامنهای است. او تأکید کرده که رئیسجمهور حتی از وضعیت فعلی رهبر نیز بیاطلاع است، موضوعی که به باور این تحلیلگر، بیانگر نوعی آشفتگی جدی در بالاترین سطوح حاکمیت است. این شرایط نشان میدهد که رئیسجمهور در فضایی از ابهام و فقدان اطلاعات درباره مهمترین مرجع تصمیمگیری کشور فعالیت میکند.
در ادامه این گزارش، به محدود شدن اختیارات اجرایی دولت نیز پرداخته شده است. پس از ترور اسماعیل خطیب، وزیر اطلاعات، پزشکیان نتوانست جانشینی برای او تعیین کند. پیشنهاد او برای انتصاب حسین دهقان با مخالفت قاطع سپاه پاسداران روبهرو شد، امری که بهروشنی نشاندهنده برتری این نهاد نظامی بر دولت است. این اختلافات تنها به این مورد محدود نشده و به حوزههای مختلف مدیریتی و سیاستگذاری داخلی و خارجی نیز کشیده شده است.
هاشمیان همچنین عباس عراقچی، وزیر امور خارجه، را چهرهای نزدیک به سپاه توصیف میکند که بهجای نمایندگی دولت، در راستای منافع فرماندهان نظامی از جمله احمد وحیدی و علی عبدالله فعالیت میکند. این موضوع موجب اعتراض برخی مقامات دولتی شده و به گفته او، رئیسجمهور نیز از این وضعیت ناراضی است.
در سطح اجتماعی، این کارشناس به شرایط دشوار مردم اشاره کرده و یادآور شده است که در ماههای اخیر بیش از ۴۲ هزار شهروند غیرنظامی جان خود را از دست دادهاند. او همچنین قطع اینترنت را ابزاری برای مهار اعتراضات مردمی دانسته و آن را تناقضی آشکار با ادعاهای رسمی حکومت عنوان کرده است.
در نهایت، هاشمیان هشدار میدهد که نگرانی از فروپاشی احتمالی دیگر تنها به جامعه محدود نیست و در میان مقامات نیز شنیده میشود. او معتقد است ادامه وضعیت فعلی، بهویژه با وجود فشارهای خارجی و مشکلات داخلی، میتواند به تضعیف بیشتر نظام منجر شود.
