اسرائیل و توافق احتمالی ایران و آمریکا؛ از توقف غنیسازی تا مهار نفوذ منطقهای
اسرائیل همزمان با بحث توافق احتمالی ایران و آمریکا، خواستار توقف غنیسازی، محدودیت جدی برنامه موشکی و اعمال نظارت سختگیرانه بر برنامه هستهای ایران شده و این موارد را خطوط قرمز خود میداند.
بر اساس گزارش فاکسنیوز، همزمان با افزایش گمانهزنیها درباره احتمال دستیابی به توافقی میان آمریکا و ایران برای کاهش تنشها، مقامها و تحلیلگران اسرائیلی در حال ترسیم خطوط قرمز خود برای هر توافق احتمالی هستند.
خطوطی که بهگفته آنها باید تضمین کند ایران همچنان در موقعیتی تضعیفشده باقی بماند و امکان بازسازی توان هستهای و منطقهای خود را نداشته باشد؛ در مرکز این مواضع، توقف کامل غنیسازی اورانیوم در ایران قرار دارد.
مقامهای اسرائیلی تأکید دارند که هیچ سطحی از غنیسازی نباید برای ایران باقی بماند و در برخی اظهارات، بر لزوم خارج کردن مواد غنیشده از کشور نیز تأکید شده است.
در کنار آن، محدودیت جدی بر برنامه موشکهای بالستیک ایران یکی دیگر از مطالبات اصلی است؛ موضوعی که اسرائیل آن را تهدیدی همسطح برنامه هستهای میداند.
در سطح منطقهای، اسرائیل نگران است که هرگونه توافق و کاهش تحریمها باعث تقویت دوباره گروههای نیابتی ایران مانند حزبالله و حماس شود. به همین دلیل، یکی از خواستههای مهم تلآویو جلوگیری از بازسازی این گروهها و قطع حمایت مالی و نظامی از آنها عنوان شده است.
همزمان، اسرائیل بر ایجاد یک نظام نظارتی بسیار سختگیرانه و دائمی بر برنامه هستهای ایران تأکید دارد؛ نظارتی که به گفته تحلیلگران باید بدون محدودیت مکانی و زمانی اجرا شود و شامل همه تأسیسات، حتی زیرزمینی، باشد.
همچنین اسرائیل با هرگونه «بند غروب» در توافق مخالف است، چون آن را راهی برای بازگشت تدریجی توان هستهای ایران میداند.
در سطح سیاسی، بنیامین نتانیاهو تأکید کرد که اسرائیل و آمریکا در هماهنگی کامل هستند و هدف اصلی باید برچیدن کامل ظرفیت غنیسازی ایران باشد.
در مقابل، دونالد ترامپ نیز از پیشرفت در مذاکرات سخن گفته اما هشدار داده در صورت شکست، اقدامهای سختتری در انتظار خواهد بود.
تحلیلگران اسرائیلی در عین حال تأکید میکنند که نگرانی اصلی فقط خود توافق نیست، بلکه «نتیجه بعد از توافق» است؛ اینکه آیا ایران واقعاً ضعیف میشود یا با حفظ زیرساختهای اصلی، فرصت بازسازی اقتصادی، نظامی و منطقهای پیدا میکند.
از نگاه آنها، یک توافق ضعیف میتواند به تهران اجازه دهد هم برنامه هستهای و موشکی خود را حفظ کند و هم نفوذ منطقهایاش را دوباره گسترش دهد.
به طور کلی، فاکسنیوز گزارش میدهد که اسرائیل مجموعهای از خواستههای گسترده و سختگیرانه را بهعنوان خطوط قرمز خود تعریف کرده است
این خواستهها، شامل توقف کامل غنیسازی، محدودیت جدی بر موشکهای بالستیک، جلوگیری از تقویت نیروهای نیابتی و اعمال نظارت بیسابقه بر برنامه هستهای ایران است.
