جنجال بر سر طرح انتشار ۶۴ میلیون پشه آلوده به باکتری در آمریکا
طرحی که با حمایت شرکت آلفابت، مالک گوگل، برای انتشار میلیونها پشه حامل باکتری در ایالتهای کالیفرنیا و فلوریدا ارائه شده، موجی از انتقادها و نگرانیها را در آمریکا برانگیخته است.
مخالفان این برنامه آن را یکی از بزرگترین آزمایشهای زیستی در فضای باز تاریخ آمریکا توصیف کردهاند.
بر اساس این پیشنهاد، قرار است از سال آینده و در صورت دریافت مجوزهای فدرال، سالانه ۳۲ میلیون پشه اصلاحشده در دو ایالت یادشده رهاسازی شوند. این برنامه در طول دو سال به انتشار مجموع ۶۴ میلیون پشه در محیط زیست منجر خواهد شد.
هدف از این پروژه کاهش جمعیت پشههای ناقل بیماری از طریق استفاده از پشههای نر حامل باکتری طبیعی «ولباخیا» عنوان شده است. پژوهشگران تأکید میکنند که پشههای نر نیش نمیزنند و توانایی انتقال بیماری به انسان را ندارند.
مطابق توضیحات ارائهشده، زمانی که این پشههای نر با پشههای ماده وحشی جفتگیری میکنند، تخمهای تولیدشده قادر به رشد و خروج از پوسته نخواهند بود. به این ترتیب جمعیت پشههای هدف در نسلهای بعدی به تدریج کاهش پیدا میکند.
با وجود آنکه این روش دهههاست در برنامههای کنترل آفات مورد استفاده قرار میگیرد، انتشار میلیونها پشه در طبیعت واکنشهای گستردهای را در شبکههای اجتماعی و محافل سیاسی آمریکا به همراه داشته است. برخی کاربران خواستار توقف کامل این طرح شدهاند و آن را اقدامی خطرناک برای محیط زیست دانستهاند.
تیم برچت، نماینده جمهوریخواه ایالت تنسی، از جمله منتقدان این پروژه است. او در پیامی اعلام کرد که دخالت یک شرکت فناوری در انتشار میلیونها پشه پرسشبرانگیز است و هشدار داد که نباید تعادل طبیعت را بر هم زد. وی همچنین به نمونههای تاریخی ورود گونههای غیربومی به محیط زیست آمریکا اشاره کرد که در گذشته مشکلات گسترده اکولوژیکی ایجاد کرده بودند.
بسیاری از منتقدان نیز این پرسش را مطرح کردهاند که چرا یک شرکت فناوری در چنین پروژهای نقش دارد. برخی دیگر خواهان اجماع عمومی و بررسیهای گستردهتر پیش از اجرای طرح شدهاند.
با این حال، حامیان برنامه معتقدند نگرانیهای مطرحشده بیش از حد بزرگنمایی شده است. آنها میگویند فناوری مبتنی بر باکتری ولباخیا سالها در برنامههای کنترل پشه مورد استفاده قرار گرفته و نتایج امیدوارکنندهای به همراه داشته است.
نقش گوگل در این پروژه از طریق شرکت علوم زیستی «وریلی» انجام میشود که زیرمجموعه آلفابت است. این شرکت در سال ۲۰۱۶ پروژهای با نام «دیباگ» را برای مقابله با پشه آئدس اجیپتی آغاز کرد؛ گونهای مهاجم که ناقل بیماریهایی مانند زیکا، تب دنگی، تب زرد و چیکونگونیا محسوب میشود.
به گفته پژوهشگران، حدود ۴۰ درصد جمعیت جهان در معرض بیماریهای منتقلشده توسط این گونه پشه قرار دارند. با این حال، منتقدان همچنان نگران پیامدهای احتمالی زیستمحیطی، تأثیر بر زنجیره غذایی و افزایش دخالت شرکتهای بزرگ فناوری در پروژههای مرتبط با سلامت و محیط زیست هستند.
