با توجه به «پیمان همکاری جامع راهبردی ۲۰۲۵»، موضع روسیه در قبال آغاز جنگ علیه ایران چیست؟
همزمان با ادامه تقویت حضور نظامی آمریکا بهمنظور آمادگی برای اجرای حملات احتمالی به ایران در صورت عدم دستیابی به راهحل دیپلماتیک، این سؤال مطرح میشود که موضع روسیه در برابر این تحولات چیست و احتمال مداخله آن در صورت وقوع یک درگیری مسلحانه چقدر است؟
با وجود دستیابی به برخی پیشرفتها در دور دوم مذاکرات بین تهران و واشنگتن برای دستیابی به توافقی جهت کاهش تنشها در خاورمیانه، مقامات آمریکایی تمایل خود را برای بررسی احتمال حمله به ایران نشان دادهاند.
«کارولین لیویت»، سخنگوی کاخ سفید با بیان اینکه عاقلانه است که ایران به توافق برسد، گفت: «دلایل و بهانههای زیادی برای توجیه حمله به ایران میتوان ارائه داد.»
این در حالی است که تهران همچنان به تهدید به تلافی، از جمله احتمال «غرق کردن» ناوهای آمریکا، ادامه میدهد.
رهبران ایران میخواهند به توافق هستهای با ایالات متحده دست یابند، اما در عین حال، در صورت شکست مذاکرات بین دو کشور، برای جنگ آماده میشوند.
در بحبوحه این تحولات پیچیده، این سؤال مطرح میشود که آیا روسیه، قویترین متحد ایران، در صورت بروز رویارویی بین واشنگتن و تهران مداخله خواهد کرد یا خیر.
این سوالات بر اساس پیمان همکاری جامع راهبردی میان روسیه و ایران مطرح میشوند که در ژانویه ۲۰۲۵ توسط دو کشور امضا و از اکتبر گذشته لازمالاجرا شده است.
توافقنامه ۲۰ ساله جامع همکاری راهبردی میان ایران و روسیه، یک مقدمه و ۴۷ ماده دارد و حوزههای گستردهای از جمله امنیت، اطلاعات، دفاع و همکاری هستهای را در بر میگیرد.
با این حال، این پیمان که توسط ولادیمیر پوتین، رئیس جمهور روسیه و مسعود پزشکیان، همتای ایرانیاش امضا شد، هیچ بندی برای دفاع مشترک در صورت حمله نظامی به هر یک از دو کشور ندارد.
مادههای متعددی از این توافقنامه راجع به همکاریهای دوجانبه نظامی – امنیتی و همچنین همکاریهای اطلاعاتی دوجانبه و بینالمللی است، اما دو طرف تعهدی برای دفاع از یکدیگر در جریان درگیریهای نظامی ندارند و صرفاً از کمک به طرف متخاصم اجتناب میکنند.
در بخش سوم ماده ۳ این توافقنامه مشخص شده است که «در صورتی که هر یک از طرفهای متعاهد در معرض تجاوز قرار گیرد، طرف متعاهد دیگر هیچ کمک نظامی یا کمک دیگر را به متجاوز، که به تداوم تجاوز کمک کند، ارائه نخواهد کرد و به حصول اطمینان از اینکه اختلافات بوجود آمده بر اساس منشور ملل متحد و همچنین سایر قواعد قابل اعمال حقوق بینالملل حل و فصل گردد، کمک خواهد نمود.»
همچنین در بخش چهارم این ماده آمده است: «طرفهای متعاهد اجازه استفاده از قلمرو خود را برای حمایت از تحرکات جداییطلبانه و سایر اقداماتی که ثبات و تمامیت ارضی طرف متعاهد دیگر را تهدید میکند و همچنین در راستای حمایت از اقدامات خصمانه علیه یکدیگر، نخواهند داد.»
