آیا رابطه جنسی در فضا منجر به لقاح و بارداری میشود؟
پژوهشگران در مطالعهای تازه اعلام کردهاند که فرآیند تولیدمثل انسان در شرایط بیوزنی ممکن است با چالشهای جدی روبهرو شود
زیرا اسپرمها در نبود جاذبه توانایی جهتیابی خود را تا حد قابل توجهی از دست میدهند.
این یافتهها در حالی منتشر شده که بحث درباره امکان سکونت طولانیمدت انسان در فضا و حتی تشکیل جوامع فرازمینی افزایش یافته است.
این تحقیق که توسط دانشمندان دانشگاه آدلاید انجام شده، نشان میدهد جاذبه نقش مهمی در هدایت اسپرم در مسیر دستگاه تولیدمثل دارد. به گفته پژوهشگران، برای نخستین بار مشخص شده که نبود جاذبه میتواند به طور مستقیم بر توانایی اسپرم برای رسیدن به تخمک تأثیر بگذارد.
در این مطالعه، نمونههای اسپرم انسان، موش و خوک در شرایطی شبیهسازیشده از بیوزنی قرار داده شدند. این نمونهها از میان ساختاری مشابه مسیر تولیدمثل عبور داده شدند، اما نتایج نشان داد که اسپرمها در این شرایط بسیار بیشتر از حالت عادی مسیر خود را گم میکنند.
بر اساس دادههای بهدستآمده، میزان موفقیت در بارور کردن تخمکها در شرایط بیوزنی تا حدود ۳۰ درصد کاهش یافت. همچنین مشخص شد که قرار گرفتن در این شرایط به مدت ۴ تا ۶ ساعت میتواند نرخ باروری را کاهش دهد و قرارگیری طولانیتر اثرات منفی بیشتری به همراه دارد.
پژوهشگران همچنین مشاهده کردند که بیوزنی میتواند بر مراحل اولیه رشد جنین تأثیر بگذارد و در برخی موارد تعداد سلولهای اولیه تشکیلدهنده جنین را کاهش دهد. این موضوع میتواند پیامدهایی برای رشد طبیعی جنین در محیطهای فضایی داشته باشد.
در عین حال، نتایج این تحقیق نشان میدهد که هورمون پروژسترون ممکن است بتواند بخشی از این اختلال را جبران کند. افزودن این هورمون باعث شد برخی از اسپرمها بهتر بتوانند مسیر خود را پیدا کنند، هرچند پژوهشگران تأکید کردهاند که این موضوع نیازمند بررسیهای بیشتر است.
این یافتهها در شرایطی مطرح میشود که برنامههایی مانند بازگشت انسان به ماه تا سال ۲۰۲۹ و مأموریتهای سرنشیندار به مریخ تا حدود سال ۲۰۳۰ در دستور کار قرار دارند. به گفته محققان، درک تأثیر شرایط فضایی بر مراحل اولیه تولیدمثل برای تضمین سلامت انسان در مأموریتهای طولانیمدت ضروری است.
در عین حال، برخی مطالعات پیشین نشان دادهاند که سلولهای جنسی میتوانند در فضا زنده بمانند و حتی به تولید نسل سالم منجر شوند، موضوعی که نشان میدهد پژوهش در این حوزه همچنان ادامه دارد و ابعاد مختلف آن در حال بررسی است.