آزمایشی تکاندهنده در اعماق دریا؛ وقتی دانشمندان یک گاو مرده را به عمق ۱۶۰۰ متری انداختند
گروهی از پژوهشگران در اقدامی غیرمعمول، لاشه یک گاو را به عمق بیش از ۱۶۰۰ متر در بستر دریا فرستادند تا بررسی کنند ورود حجم بزرگی از غذا به زیستبومهای عمیق اقیانوسی چه پیامدهایی دارد.
این آزمایش که در نزدیکی جزیره هاینان در دریای جنوبی چین انجام شد، به کشفی انجامید که پرسشهای تازهای درباره حیات پنهان در اعماق دریا مطرح کرده است.
در این مطالعه، تیم تحقیقاتی لاشه گاو را در شیب قارهای و در عمق حدود ۱۶۲۹ متر مستقر کرد. هدف اصلی، بررسی جاندارانی بود که در اعماق دریا از لاشهها تغذیه میکنند؛ مناطقی که با وجود اهمیت زیستمحیطی بالا، همچنان از کمکاوشترین بخشهای کره زمین به شمار میروند.
پس از تثبیت لاشه در کف دریا، دوربینهای نصبشده شروع به ثبت تصاویر پیوسته کردند. در مراحل اولیه، گونههایی مانند حلزونهای دریایی و برخی سختپوستان در اطراف لاشه دیده شدند. اما شگفتی اصلی زمانی رخ داد که چندین کوسه از گونه «کوسه خوابآلود اقیانوس آرام» با نام علمی Somniosus pacificus ظاهر شدند؛ نخستین ثبت علمی حضور این گونه در دریای جنوبی چین.
این کشف از دو جهت غیرمنتظره بود. نخست آنکه این گونه به ندرت مشاهده میشود، هرچند در شمال اقیانوس آرام پراکندگی گستردهای دارد. دوم آنکه حضور آن در آبهای نسبتا گرم این منطقه با این تصور رایج که این کوسهها آبهای سرد و عمیق را ترجیح میدهند، در تضاد است.
بررسی ویدیوها همچنین رفتار اجتماعی غیرمنتظرهای را نشان داد. کوسهها بهصورت تصادفی به لاشه حمله نکردند، بلکه در موقعیتهای مشخصی پیرامون آن قرار گرفتند و نوعی نظم در صفبندی مشاهده شد. برخی حتی جای خود را به دیگر کوسههایی که از پشت نزدیک میشدند، واگذار کردند؛ رفتاری که با تصویر رایج از کوسهها بهعنوان شکارچیان بینظم و تهاجمی همخوانی ندارد.
تفاوت رفتاری بر اساس اندازه نیز ثبت شد. کوسههای بزرگتر که طول آنها بیش از ۲.۷ متر بود، با جسارت بیشتری به لاشه نزدیک میشدند، در حالی که نمونههای کوچکتر با احتیاط چندین بار پیرامون محل تغذیه گردش میکردند.
هان تیان از دانشگاه سون یات-سن چین گفته است این رفتارها نشان میدهد این گونه ممکن است از راهبردهای تغذیهای غیرانفرادی استفاده کند. همچنین شدت تجمع پیرامون لاشه میتواند نشانهای از منابع غذایی غیرمنتظره در اعماق این دریا باشد.
در این مطالعه که در نشریه Earth and Atmospheric Changes منتشر شده، به ویژگیهای کالبدی این کوسهها نیز اشاره شده است، از جمله نبود «پلک سوم» و وجود انگلهایی که پیوند تکاملی آنها با کوسههای گرینلند را تقویت میکند. ظهور این گونه در این منطقه همچنین این پرسش را مطرح کرده که آیا تغییرات اقلیمی موجب گسترش قلمرو جغرافیایی آن شده است یا پیشتر در این آبها حضور داشته اما شناسایی نشده بود.
