اعزام ناو آبی-خاکی «یواساس طرابلس»؛ گزینه دریایی تازه آمریکا در برابر ایران
همزمان با ورود رویارویی میان ایالات متحده و ایران به مرحلهای حساستر، روند جابهجایی و استقرار دوباره نیروهای آمریکایی در منطقه سرعت گرفته است
تحرکی که از دید ناظران میتواند نشانهای از تغییر تدریجی ماهیت عملیات نظامی از حملات محدود به آمادگی برای گزینههای گستردهتر باشد.
در این چارچوب، استقرار ناو آبی-خاکی «یواساس طرابلس» یکی از مهمترین تحرکات تازه ارتش آمریکا محسوب میشود. این کشتی که پیشتر در پایگاههای آمریکا در ژاپن مستقر بود، اکنون به سمت خاورمیانه حرکت کرده و با خود نسل پیشرفتهای از جنگندههای رادارگریز را حمل میکند؛ اقدامی که به گفته منابع نظامی با هدف افزایش گزینههای عملیاتی پنتاگون در منطقه انجام شده است.
بر اساس گزارش نشریه «میلیتاری واچ»، این ناو که حدود ۴۰ هزار تن جابهجایی دارد، به کلاس کشتیهای تهاجمی آبی-خاکی «واسب» تعلق دارد؛ ناوهایی که ترکیبی از تواناییهای ناو هواپیمابر سبک و کشتیهای ویژه عملیات آبی-خاکی را در اختیار دارند.
ناو «طرابلس» به صورت مستقل فعالیت نمیکند و در رأس یک گروه دریایی قرار دارد. این گروه شامل ناو رزمناو «یواساس رابرت اسمولز» از کلاس «تیکوندروگا» و ناوشکن «یواساس رافائل پرالتا» از کلاس «آرلی برک» است و حدود ۲۲۰۰ تفنگدار دریایی آمریکا نیز آن را همراهی میکنند.
فرماندهی مرکزی ایالات متحده که مسئول عملیات نظامی در خاورمیانه است اعلام کرده درخواست اعزام این نیرو با هدف «فراهم کردن گزینههای بیشتر برای عملیات نظامی علیه ایران» مطرح شده است. این فرماندهی همچنین گفته واحد آبی-خاکی همراه این ناو توانایی اجرای عملیات زمینی را نیز در صورت صدور دستور دارد.
یکی از مهمترین قابلیتهای «طرابلس» به جناح هوایی آن مربوط میشود. این کشتی میتواند تا ۲۰ فروند جنگنده رادارگریز نسل پنجم از نوع اف-۳۵بی را حمل کند. علاوه بر این، هواپیماهای ترابری با ملخهای چرخان «اموی-۲۲بی اوسپری» نیز در این ناو مستقر میشوند.
ورود جنگندههای اف-۳۵بی به ناوهای کلاس «واسب» تحول مهمی در تواناییهای این کشتیها محسوب میشود، زیرا در گذشته این ناوها بیشتر به هواپیماهای قدیمی هریر با برد و سامانههای شناسایی محدود متکی بودند.
جنگندههای جدید با بهرهگیری از سامانههای پیشرفته حسگر و فناوری پنهانکاری، توانایی انجام مأموریتهای شناسایی و حملات دقیق را در محیطهایی با سامانههای دفاع هوایی پیچیده فراهم میکنند. این هواپیماها میتوانند به عنوان سکوی جمعآوری اطلاعات عمل کرده و دادهها را با سایر نیروهای دریایی و هوایی به اشتراک بگذارند.
اف-۳۵بی همچنین قادر است در دفاع هوایی در برابر پهپادها و موشکها مشارکت کند یا حملات دقیقی علیه اهدافی مانند پایگاههای دریایی ایران یا تأسیسات نظامی در جزایر جنوبی از جمله جزیره خارک انجام دهد.
از سوی دیگر، «طرابلس» امکان اجرای عملیات آبی-خاکی را نیز فراهم میکند. این کشتی دارای حوضچهای برای به آب انداختن قایقها و خودروهای آبی-خاکی است که میتوانند نیروهای تفنگدار دریایی را به ساحل منتقل کنند، در حالی که هواپیماهای «اوسپری» نیز توان انتقال سریع نیروها به عمق مناطق ساحلی را دارند.
با این حال، تواناییهای این ناو در مقایسه با ناوهای هواپیمابر بزرگ آمریکا محدودتر ارزیابی میشود. جنگنده اف-۳۵بی که برای برخاست کوتاه و فرود عمودی طراحی شده، برد عملیاتی و ظرفیت حمل تسلیحات کمتری نسبت به نسخه اف-۳۵سی دارد که در ناوهای هواپیمابر بزرگ مانند «یواساس آبراهام لینکلن» به کار گرفته میشود.
همچنین جناح هوایی ناوهای کلاس «واسب» فاقد برخی عناصر پشتیبانی مهم مانند هواپیماهای جنگ الکترونیک «ایای-۱۸جی گرولر» یا هواپیماهای هشدار زودهنگام «ای-۲ هاوکآی» است که در ناوهای هواپیمابر بزرگ برای اجرای عملیات هوایی پیچیده استفاده میشوند.
در عین حال، یکی از مزیتهای مهم کشتیهایی مانند «طرابلس» انعطاف عملیاتی و هزینه کمتر آنها در مقایسه با ناوهای هواپیمابر غولپیکر است. این کشتیها به خدمه بسیار کمتری نیاز دارند و میتوانند در مأموریتهای پرخطر در نزدیکی سواحل دشمن مستقر شوند.
با این حال، نزدیکی چنین کشتیهایی به سواحل ایران میتواند آنها را در معرض تهدیدهایی مانند موشکهای بالستیک، پهپادها و موشکهای ضدکشتی قرار دهد که ایران در زرادخانه نظامی خود در اختیار دارد.
