ویدئوی یک گاو در اتریش، اسرار تازهای از هوش حیوانات را فاش کرد
انتشار ویدئویی از یک گاو در اتریش که با استفاده از دسته جارو پشت خود را میخاراند، توجه دانشمندان را به شکلی بیسابقه جلب کرده و به ثبت نخستین مورد مستند استفاده گاوها از ابزار انجامیده است.
این گاو که «ورونیکا» نام دارد، رفتاری از خود نشان داده که میتواند برداشتهای رایج درباره تواناییهای شناختی دامها را دگرگون کند.
به گزارش سیانان، مالک ورونیکا طی حدود یک دهه گذشته متوجه شده بود که این گاو گاهی با دهان خود چوب یا عصا برمیدارد و با مانور دادن بدنش، بخشهایی از پشت و پهلوهایش را که دسترسی به آنها دشوار است، میخاراند. زمانی که کارشناسان رفتارشناسی حیوانات در دانشگاه پزشکی دامپزشکی وین این ویدئو را مشاهده کردند، به این نتیجه رسیدند که استفاده ورونیکا از ابزار تصادفی نیست و ماهیتی هدفمند دارد.
این رفتار در قالب مطالعهای جدید گزارش شده که پژوهشگران آن را نخستین نمونه توصیفشده از بهکارگیری ابزار توسط یک گاو اهلی میدانند. این تحقیق روز دوشنبه در نشریه Current Biology منتشر شد. نویسنده اصلی پژوهش، آنتونیو اوسونا-ماسکارو، پژوهشگر پسادکتری دانشگاه پزشکی دامپزشکی وین، در گفتوگو با سیانان گفته است این یافته نشان میدهد گاوها توانایی ابداع و استفاده از ابزار را دارند؛ قابلیتی که انسانها برای هزاران سال آن را نادیده گرفتهاند. به گفته او، در جهان حدود ۱٫۵ میلیارد رأس گاو وجود دارد و انسان دستکم ۱۰ هزار سال است با آنها زندگی میکند، اما کشف چنین رفتاری تا امروز به تأخیر افتاده است.
ورونیکا از نژاد «سوئیسی قهوهای» است و در مزرعهای در روستای کوچکی به نام نوتش ایم گایلتال در اتریش زندگی میکند. پژوهشگران برای اطمینان از واقعی بودن این توانایی، مجموعهای از آزمایشهای کنترلشده انجام دادند و یک جارو را با زوایا و جهتهای مختلف مقابل گاو قرار دادند. در هر بار، ورونیکا با استفاده از زبان بلند خود دسته جارو را میگرفت و بسته به بخش مورد نظر بدنش، شیوه استفاده را تغییر میداد.
نتایج نشان داد این گاو ترجیح مشخصی در استفاده از ابزار دارد. زمانی که بخشهای ضخیمتر بالای بدنش را میخاراند، از قسمت برسدار جارو استفاده میکرد، اما برای نواحی حساستر پایین بدن مانند پستان، دسته صاف جارو را به کار میگرفت. پژوهشگران این رفتار را نمونهای نادر از استفاده چندمنظوره از یک ابزار دانستهاند؛ رفتاری که پیشتر تنها در موارد محدودی مانند شامپانزههای حوضه کنگو گزارش شده بود.
به گفته اوسونا-ماسکارو، ورونیکا با وجود نداشتن دست و انگشت شست، توانایی چشمگیری در کنترل دهان خود نشان داده و بسته به نیاز، نوع گرفتن و دامنه حرکت را تنظیم میکند. مارک بکوف، استاد بازنشسته بومشناسی و زیستشناسی تکاملی دانشگاه کلرادو بولدر که در این پژوهش مشارکت نداشته، نیز این رفتار را نمونهای روشن از استفاده ابزار دانسته و تأکید کرده است که احتمالاً گاوهای دیگری هم چنین تواناییای دارند، اما هنوز مشاهده نشدهاند.
