چرا درمان با آب سرد در میان ورزشکاران اینقدر محبوب شده است؟
در سالهای اخیر، درمان با آب سرد که شامل غوطهوری در آب سرد یا دوش گرفتن با آب سرد است، به یکی از روندهای محبوب سلامت، بهویژه در میان ورزشکاران، تبدیل شده است.
با وجود رواج گسترده این روش، پرسشهایی درباره میزان اثربخشی آن بر سلامت عمومی مطرح شده و پژوهشگران تلاش کردهاند با بررسی علمی، پاسخ دقیقتری به این پرسشها بدهند.
در همین راستا، گروهی از پژوهشگران دانشگاه جنوب استرالیا یک مطالعه جامع انجام دادهاند تا فواید بالقوه درمان با آب سرد را ارزیابی کنند. نتایج این پژوهش نشان میدهد که این روش میتواند اثرات مثبتی داشته باشد، اما همزمان محدودیتها و ملاحظاتی نیز دارد که نباید نادیده گرفته شود.
در این مطالعه، دادههای حاصل از ۱۱ پژوهش مختلف که در مجموع ۳۱۷۷ شرکتکننده را در بر میگرفت، مورد تحلیل قرار گرفت. هدف اصلی، بررسی تأثیر درمان با آب سرد بر میزان استرس، کیفیت خواب و کیفیت کلی زندگی افراد بود. یافتهها نشان داد که غوطهوری در آب سرد میتواند به کاهش موقت استرس کمک کند، اما این اثر کوتاهمدت بوده و تا حد زیادی به شرایط و زمینه فردی بستگی دارد.
تارا کین، پژوهشگر دانشگاه جنوب استرالیا، میگوید با وجود استقبال گسترده از این روش در محیطهای ورزشی، تأثیرات آن بر جمعیت عمومی هنوز بهطور کامل روشن نیست. به گفته او، بسیاری از نتایج به عوامل فردی و نحوه استفاده از این روش وابسته است.
بر اساس نتایج پژوهش، غوطهوری در آب سرد میتواند سطح استرس را تا حدود ۱۲ ساعت کاهش دهد. همچنین شرکتکنندگانی که دوش آب سرد را بهطور منظم و روزانه در برنامه خود قرار داده بودند، از بهبود خفیف در کیفیت زندگی خبر دادند. مدت این دوشها بین ۲۰ تا ۹۰ ثانیه بوده است. با این حال، پژوهشگران مشاهده کردند که این مزایا پس از گذشت حدود ۳ ماه کاهش مییابد که نشان میدهد تداوم در استفاده ممکن است عامل مهمی در دستیابی به نتایج پایدار باشد.
در یکی از مطالعات بررسیشده، مشخص شد که دوش آب سرد منظم میتواند تعداد روزهای غیبت از کار به دلیل بیماری را کاهش دهد و این کاهش حدود ۲۹ درصد گزارش شده است. با این حال، پژوهشگران تأکید کردهاند که هنوز مشخص نیست این اثر از چه سازوکاری ناشی میشود و آیا برای همه افراد یکسان است یا تنها گروههای خاصی را شامل میشود.
بن سینگ، یکی دیگر از پژوهشگران این مطالعه، توضیح داده است که درمان با آب سرد باعث افزایش موقت التهاب در بدن میشود؛ واکنشی که در نگاه نخست ممکن است متناقض به نظر برسد، زیرا حمامهای یخ معمولاً برای کاهش التهاب پس از تمرین استفاده میشوند. او میگوید این پاسخ التهابی بخشی از واکنش طبیعی بدن به سرما است و میتواند به سازگاری و بهبود بدن در بلندمدت کمک کند.
با وجود این یافتهها، پژوهشگران هشدار دادهاند که درمان با آب سرد برای افراد مبتلا به بیماریهای مزمن یا شرایط خاص سلامتی میتواند خطرناک باشد. به گفته دکتر سینگ، این افراد باید با احتیاط بیشتری به سراغ این روش بروند، زیرا افزایش اولیه التهاب ممکن است پیامدهای منفی برای سلامت آنها داشته باشد.