آزمایش خون تازه امیدها برای شناسایی زودهنگام آلزایمر را افزایش داد
نتایج یک پژوهش جدید نشان میدهد که یک آزمایش خون ساده ممکن است بتواند سالها پیش از بروز علائم بیماری آلزایمر، افرادی را که در معرض خطر بالاتر ابتلا به این بیماری قرار دارند شناسایی کند؛ دستاوردی که میتواند راه را برای تشخیص زودتر و مداخلات پیشگیرانه همو
دانشمندان دانشگاه کالیفرنیا در سانفرانسیسکو در آمریکا در این مطالعه دریافتند که برخی پروتئینهای مرتبط با آلزایمر در خون با تغییرات ظریف در حافظه و تواناییهای شناختی افراد میانسالی که هنوز به زوال عقل مبتلا نشدهاند ارتباط دارد.
آلزایمر شایعترین نوع زوال عقل به شمار میرود. زوال عقل مجموعهای از بیماریها و آسیبهای مغزی است که بر حافظه، تفکر و توانایی انجام فعالیتهای روزمره تاثیر میگذارد. با وجود وجود داروهایی برای کاهش برخی علائم، هنوز درمان قطعی برای این بیماری در دسترس نیست.
پژوهشگران در این مطالعه نمونه خون هزار و ۳۵۰ فرد بین ۵۳ تا ۶۹ سال را بررسی کردند. آنها بر دو پروتئین آمیلوید و تاو تمرکز داشتند که از مدتها پیش به عنوان شاخصهای اصلی بیماری آلزایمر شناخته میشوند.
بررسیها نشان داد حدود ۶ درصد از شرکتکنندگان دارای سطح بالایی از هر دو پروتئین بودند. این افراد با وجود آنکه هنوز به زوال عقل مبتلا نشده بودند، در واکنش به اطلاعات متغیر، مانند شرایط ترافیکی یا گفتوگوهای روزمره، کندتر عمل میکردند. همچنین در انجام وظایفی که به برنامهریزی، سازماندهی و مدیریت نیاز داشت، عملکرد ضعیفتری از خود نشان دادند.
پژوهشگران پنج سال بعد بار دیگر وضعیت این افراد را ارزیابی کردند. نتایج نشان داد افرادی که سطح بالاتری از پروتئینهای مرتبط با آلزایمر در خون خود داشتند، بیشتر در معرض افت سریعتر حافظه کلامی و کاهش سرعت پردازش اطلاعات قرار گرفته بودند.
کریستین یاف، نویسنده ارشد این پژوهش و نایب رئیس بخش روانپزشکی و علوم رفتاری دانشگاه کالیفرنیا در سانفرانسیسکو، گفت شناسایی این نشانگرها میتواند به برخی افراد فرصت دهد تا در برنامهها و مداخلاتی شرکت کنند که شاید آغاز بیماری را به تاخیر بیندازد.
به گفته پژوهشگران، آزمایش خون نسبت به روشهای رایج تشخیصی میتواند سریعتر، ارزانتر و در دسترستر باشد. در حال حاضر از تصویربرداری امآرآی برای بررسی برخی موارد زوال عقل استفاده میشود، اما این روش هزینه بالایی دارد و در همه مراکز درمانی به آسانی در دسترس نیست.
با این حال، متخصصان تاکید میکنند که این آزمایش هنوز برای غربالگری عمومی مناسب نیست. تارا اسپایرز جونز، استاد نورودژنریشن در دانشگاه ادینبورو، هشدار داد وجود این پروتئینها به معنای ابتلای قطعی به آلزایمر نیست و نتایج آزمایش تنها بخشی از تصویر کلی وضعیت مغز را نشان میدهد.
این آزمایشها در حال حاضر در آمریکا برای افرادی که از پیش علائم بیماری را دارند تایید شدهاند و تنها برای شناسایی آلزایمر کاربرد دارند. پژوهشگران در عین حال میگویند تشخیص زودهنگام میتواند اهمیت زیادی داشته باشد، زیرا عواملی مانند کمتحرکی، سیگار کشیدن، افسردگی، مشکلات قلبی و فعالیت شناختی پایین از جمله خطرات قابل تغییر مرتبط با زوال عقل هستند. به گفته آنها، رسیدگی به این عوامل میتواند تا ۴۰ درصد موارد زوال عقل را به تاخیر بیندازد یا از بروز آن جلوگیری کند.
بر اساس آمار سازمان جهانی بهداشت، در سال ۲۰۲۱ حدود ۵۷ میلیون نفر در سراسر جهان با زوال عقل زندگی میکردند و هر سال نزدیک به ۱۰ میلیون مورد جدید به این تعداد افزوده میشود.
