کشف کوهی عظیم در اعماق اقیانوس آرام؛ بلندتر از المپ و همراه با موجودات ناشناخته
یک مأموریت علمی موفق به شناسایی کوهی زیرآبی در اقیانوس آرام شده که ارتفاع آن از کوه المپ در یونان فراتر میرود.
این ساختار بخشی از یک رشتهکوه دریایی گسترده است که در فاصله حدود ۹۰۰ مایلی غرب سواحل شیلی و در محدودهای موسوم به «نقطه دریایی نازکا» قرار دارد. ارتفاع این کوه از کف اقیانوس به حدود ۳۱۰۹ متر میرسد.
این کشف در جریان یک سفر پژوهشی ۲۸ روزه در سال ۲۰۲۴ و به سرپرستی مؤسسه اشمیت اقیانوسها انجام شد. پژوهشگران در این مأموریت با استفاده از سامانههای پیشرفته سونار نصبشده روی کشتی تحقیقاتی «Falkor (too)» موفق شدند نقشهای دقیق از بستر دریا تهیه کنند. این فناوری با ارسال امواج صوتی به اعماق و اندازهگیری زمان بازگشت آنها، امکان بازسازی دقیق شکل کف اقیانوس را فراهم میکند.
بر اساس دادههای بهدستآمده، این کوه دریایی مساحتی در حدود ۷۰ کیلومتر مربع را پوشش میدهد. قله آن در عمق تقریبی ۹۹۴ متری زیر سطح آب قرار دارد، در حالی که عمق پایه آن به بیش از ۴۱۰۰ متر میرسد. این ساختار بخشی از مجموعهای وسیعتر از کوههای زیرآبی است که در سالهای اخیر توجه پژوهشگران را به خود جلب کرده است.
در کنار نقشهبرداری، تیم علمی از یک ربات زیرآبی برای بررسی شیبها و ساختارهای این کوه استفاده کرد. این بررسیها به ثبت تصاویر و دادههایی از زیستبومهای متنوع منجر شد، از جمله باغهای اسفنجی، صخرههای مرجانی عمیق و گونههایی از موجودات دریایی که پیشتر بهصورت زنده مشاهده نشده بودند.
در این مأموریت برای نخستین بار از یک نوع ماهی مرکب به نام «Promachoteuthis» تصویربرداری شد؛ گونهای که پیش از این تنها از نمونههای مرده بهدستآمده از تورهای صیادی، برخی متعلق به اواخر قرن نوزدهم، شناخته میشد. همچنین یک اختاپوس نادر موسوم به «کاسپر» در جنوب اقیانوس آرام مشاهده شد که هنوز بهطور کامل طبقهبندی علمی نشده است.
پژوهشگران علاوه بر این، موجوداتی ژلهای و رشتهای موسوم به «Bathyphysa siphonophores» را نیز ثبت کردند که به دلیل ظاهر خاص خود به «هیولاهای اسپاگتی پرنده» شهرت دارند. دادهها نشان میدهد این منطقه از نظر تنوع زیستی بسیار غنی است. مأموریتهای پیشین بیش از ۱۵۰ گونه جدید را شناسایی کرده بودند و در این سفر نیز حدود ۲۰ گونه دیگر که احتمالاً ناشناخته هستند، ثبت شدهاند.
بر اساس آمار جدید، تعداد گونههای ثبتشده در این منطقه از ۱۰۱۹ به بیش از ۱۳۰۰ گونه افزایش یافته است. همچنین باغهای مرجانی کمنظیری در مساحتی نزدیک به ۸۰۰ متر مربع شناسایی شده و مناطقی از بستر دریا که تحت حفاظت نیستند، مورد توجه قرار گرفتهاند.
بخشی از دادههای جمعآوریشده در چارچوب پروژه جهانی «Seabed 2030» مورد استفاده قرار میگیرد؛ طرحی که هدف آن ترسیم نقشه کامل بستر اقیانوسهای جهان است.
