حفر چاهی به عمق ۱۰۰۰ متر در قلب «یخچال روز قیامت»
در اعماق قاره جنوبگان، یخچال طبیعی ثویتس که به «یخچال روز قیامت» شهرت یافته، به کانون تازهای از تحقیقات علمی تبدیل شده است.
گروهی از دانشمندان برای کشف رازهای ذوب این توده عظیم یخی، اقدام به حفر چاهی به عمق حدود ۱۰۰۰ متر و پایین فرستادن دوربین به زیر یخ کردند تا فرایند فرسایش آن از بخش زیرین را بررسی کنند.
پژوهشگران سازمان نقشهبرداری جنوبگان بریتانیا و مؤسسه تحقیقات قطبی کره نخستین اندازهگیریهای مستقیم از آبهای گرمی را انجام دادند که از زیر، یخچال را میفرساید. برای دسترسی به بستر یخ، تیم تحقیقاتی از آب گرم با دمای ۸۰ درجه سانتیگراد برای ذوب و حفر مسیر استفاده کرد.
یخچال ثویتس اغلب «یخچال روز قیامت» نامیده میشود، زیرا فروپاشی کامل آن میتواند به افزایش سریع و فاجعهبار سطح آب دریاها در جهان منجر شود. برآوردها نشان میدهد این یخچال به تنهایی حدود ۴ درصد از افزایش سالانه سطح آب دریاها را به خود اختصاص میدهد و بخشهایی از آن در آستانه فروپاشی قرار دارد.
با شتاب گرفتن تغییرات اقلیمی، جریان آبهای گرم در زیر یخها باعث عقبنشینی بیشتر این یخچال شده است. به همین دلیل، دانشمندان تلاش دارند سازوکار دقیق این پدیده را درک کنند. با این حال، فعالیت در چنین شرایطی بسیار دشوار است. سرمای شدید موجب میشود چاه حفرشده به سرعت دوباره یخ بزند و در عین حال کل یخچال روزانه تا ۹ متر جابهجا میشود که این حرکت میتواند باعث خم شدن مسیر چاه شود.
در نهایت، شرایط نامساعد جوی و کمبود تجهیزات باعث شد این مأموریت نیمهتمام بماند. با وخیم شدن وضعیت آبوهوا و ترک منطقه توسط کشتی تحقیقاتی «آراون»، تیم ناچار شد عملیات را متوقف کند. در این روند، بخشی از تجهیزات در یخ از دست رفت و مأموریت پیش از تکمیل پایان یافت.
این دومین تلاش ناموفق برای دسترسی به زیر یخچال ثویتس بود. پیشتر نیز در سال ۲۰۲۲ یک مأموریت اکتشافی به دلیل یخهای دریایی غیرقابل عبور متوقف شده بود.
با وجود این ناکامیها، پژوهشگران اعلام کردهاند که مصمم به ادامه کار هستند. وون سانگ لی، پژوهشگر ارشد مؤسسه قطبی کره، گفته است دادههای بهدستآمده نشان میدهد این منطقه محل مناسبی برای مطالعه است و یافتههای کنونی ضرورت بازگشت در آینده را تقویت میکند. پیتر دیویس، اقیانوسشناس سازمان نقشهبرداری جنوبگان بریتانیا نیز تاکید کرده است که گرمای زیر یخچال عامل اصلی از دست رفتن یخهاست و همین مشاهدات، با وجود ناتمام ماندن پروژه، گامی مهم در پیشبرد تحقیقات به شمار میآید.
