بحران پنهان در آسمان ایران؛ صدها مهماندار پس از کاهش پروازها بیکار شدند
کاهش شدید فعالیت شرکتهای هواپیمایی پس از جنگ اخیر و آسیب به بخشی از ناوگان هوایی کشور، به موجی از تعدیل نیرو در صنعت هوانوردی ایران منجر شده است. این بحران اکنون صدها مهماندار آموزشدیده را به سوی مشاغل موقت و غیرتخصصی سوق داده است.
صنعت هوانوردی ایران که در سالهای گذشته با مشکلاتی چون تحریمها، کمبود قطعات و فرسودگی ناوگان دستوپنجه نرم میکرد، پس از جنگ اخیر میان ایران از یک سو و آمریکا و اسرائیل از سوی دیگر با چالشهای تازهای مواجه شده است.
گزارشهای منتشرشده نشان میدهد محدودیتهای پروازی و خسارتهای واردشده به زیرساختهای هوانوردی، پیامدهای گستردهای بر وضعیت اشتغال کارکنان این بخش برجای گذاشته است.
بر اساس گزارشی که خبرگزاری ایلنا به نقل از منابع کارگری منتشر کرده، حدود ۴۰۰ نفر از مجموع نزدیک به ۱۵۰۰ مهماندار شاغل در شرکتهای هواپیمایی مستقر در تهران در ماههای اخیر شغل خود را از دست دادهاند. این تعدیل نیرو عمدتاً در پی کاهش تعداد پروازها و تلاش شرکتهای هواپیمایی برای کنترل هزینههای عملیاتی صورت گرفته است.
اختلاف آمار درباره خسارت ناوگان هوایی
ابعاد دقیق خسارتهای واردشده به ناوگان هوایی ایران همچنان محل اختلاف میان مسئولان است.
مقصود اسعدی سامانی، دبیر انجمن شرکتهای هواپیمایی، در اظهاراتی در ۳۱ فروردین اعلام کرد که تعداد هواپیماهای آسیبدیده در جنگ اخیر حداکثر حدود ۲۰ فروند بوده است.
به گفته او، ناوگان هوایی ایران بین ۲۵۰ تا ۳۰۰ فروند هواپیما را شامل میشود که تنها حدود ۱۵۰ فروند آن عملیاتی هستند و بقیه به دلایل فنی زمینگیر شدهاند.
در مقابل، محمدرضا رضاییکوچی، رئیس کمیسیون عمران مجلس شورای ایران، پیشتر اعلام کرده بود که حدود ۵۰ فروند هواپیما در جریان جنگ آسیب دیدهاند و از این تعداد نزدیک به ۱۰ فروند بر اثر اصابت مستقیم موشکها بهطور کامل از بین رفتهاند.
این اختلاف آماری سبب شده ارزیابی دقیق میزان خسارت وارده به صنعت هوانوردی و زمان مورد نیاز برای بازگشت ظرفیت پروازی کشور با ابهام همراه باشد.
خروج نیروهای متخصص از صنعت هوانوردی
یکی از پیامدهای مهم این بحران، از دست رفتن نیروهای متخصص و آموزشدیده است. مهمانداران هواپیما برای ورود به این حرفه باید دورههای تخصصی مرتبط با ایمنی پرواز، مدیریت شرایط اضطراری، کمکهای اولیه و خدمات مسافری را طی کنند؛ آموزشهایی که هزینه و زمان قابل توجهی را در بر میگیرد.
یکی از مهمانداران اخراجشده در گفتوگو با ایلنا گفته است که با کاهش تعداد پروازها، قرارداد بسیاری از کارکنان تمدید نشده و در عین حال هیچ سازوکار مشخصی برای حمایت از آنان یا بازگشت به کار در صورت احیای خطوط پروازی وجود ندارد.
کارشناسان بازار کار معتقدند خروج چنین نیروهایی از صنعت هوانوردی میتواند در آینده روند بازسازی و توسعه این بخش را با مشکل مواجه کند؛ زیرا جایگزینی نیروی انسانی آموزشدیده نیازمند صرف زمان و سرمایه قابل توجه است.
در نبود حمایتهای کافی و ضعف نظام بیمه بیکاری، بسیاری از مهمانداران اخراجشده برای تأمین هزینههای زندگی به مشاغل دیگری روی آوردهاند.
گزارش ایلنا حاکی است بخشی از این افراد اکنون در پلتفرمهای تاکسی اینترنتی یا سایر مشاغل خدماتی فعالیت میکنند. این وضعیت نشاندهنده شکاف میان مهارتهای تخصصی این نیروها و فرصتهای شغلی موجود در بازار کار است.
