گزارش نجومی درباره زمان آغاز رمضان ۱۴۴۷: چهارشنبه یا پنجشنبه؟
با نزدیک شدن به موعد استهلال ماه رمضان سال ۱۴۴۷ هجری قمری برابر با ۲۰۲۶ میلادی، بحث درباره اینکه نخستین روز این ماه چهارشنبه ۱۸ فوریه یا پنجشنبه ۱۹ فوریه خواهد بود، در کشورهای عربی و اسلامی شدت گرفته است.
اختلاف در شیوه تعیین آغاز ماههای قمری، میان رؤیت شرعی و محاسبات نجومی، از عوامل این تفاوت دیدگاه عنوان شده است.
بر اساس گزارشی از مرکز الفلک الدولی، رؤیت هلال رمضان در شامگاه سهشنبه ۱۷ فوریه/بهمن ۲۰۲۶ در سراسر جهان عرب و اسلام ناممکن یا بسیار غیرمحتمل خواهد بود؛ چه با چشم غیرمسلح، چه با تلسکوپ و حتی با استفاده از فناوریهای پیشرفته تصویربرداری نجومی.
در این گزارش آمده است که در شرق جهان اسلام، ماه پیش از خورشید غروب میکند، در مناطق میانی همزمان با آن فرو میرود و در غرب تنها چند دقیقه پس از خورشید غروب خواهد کرد؛ فاصلهای که برای تبدیل شدن از وضعیت مقارنه به هلال قابل رؤیت کافی نیست.
جزئیات ارائهشده نشان میدهد که در جاکارتا ماه ۶ دقیقه پیش از خورشید غروب میکند، در امارات یک دقیقه پیش از غروب خورشید ناپدید میشود و در ریاض لبه پایینی آن ۴۲ ثانیه پیش از غروب محو میشود. در تبوک، بیشترین مکث ماه در عربستان ثبت شده که همزمان با غروب خورشید پایان مییابد و عمر ماه به یک ساعت و ۴۹ دقیقه میرسد. در قاهره ماه ۲ دقیقه پس از غروب خورشید و در الجزایر ۶ دقیقه بعد از آن غروب میکند.
این مقادیر همگی کمتر از حد «دانجون» است؛ معیاری که بر اساس آن اگر فاصله زاویهای ماه از خورشید کمتر از حدود ۷ درجه باشد، رؤیت هلال امکانپذیر نیست. سایر معیارهای شناختهشده جهانی از جمله «الیاس»، «یالوپ»، معیار رصدخانه آفریقای جنوبی و معیار «عوده» نیز همین نتیجه را تأیید میکنند.
همچنین وقوع کسوف حلقوی خورشید در عصر سهشنبه ۱۷ فوریه/بهمن که از جنوب آفریقا و قطب جنوب قابل مشاهده است، به عنوان نشانهای از همزمانی مقارنه و تأییدی بر عدم امکان رؤیت هلال در آن زمان ذکر شده است.
در مقابل، برخی کشورها شامگاه چهارشنبه ۱۸ فوریه/بهمن را روز بیستونهم شعبان دانسته و در همان شب اقدام به استهلال خواهند کرد. در صورت مساعد بودن شرایط جوی، احتمال رؤیت هلال در برخی شهرها وجود دارد و در این حالت ممکن است پنجشنبه ۱۹ فوریه/بهمن یا حتی جمعه ۲۰ فوریه/بهمن به عنوان نخستین روز رمضان اعلام شود.
