مصرف بالای نمک و خطر پنهان برای حافظه مردان؛ یافتهای تازه از یک پژوهش علمی
نتایج یک مطالعه جدید نشان میدهد مصرف زیاد سدیم ممکن است تأثیرات منفی قابل توجهی بر حافظه مردان داشته باشد؛ اثری که حتی مستقل از فشار خون نیز باقی میماند.
این یافتهها نگاه تازهای به پیامدهای رژیمهای غذایی پرنمک ارائه میدهد که پیشتر بیشتر با بیماریهای قلبی و عروقی مرتبط دانسته میشد.
در سالهای گذشته، کاهش مصرف نمک عمدتاً بهعنوان راهی برای پیشگیری از فشار خون بالا، سکته و حمله قلبی توصیه میشد. با این حال، پژوهشهای جدید نشان میدهد که سلامت مغز نیز ممکن است بهطور مستقیم تحت تأثیر میزان سدیم مصرفی قرار گیرد.
این تحقیق با بررسی دادههای بیش از ۱۲۰۰ فرد سالمند در استرالیا با میانگین سنی ۷۱ سال انجام شده است. شرکتکنندگان که در آغاز مطالعه هیچگونه اختلال شناختی نداشتند، اطلاعات مربوط به رژیم غذایی یکسال گذشته خود را ارائه دادند. سپس طی یک دوره ۶ ساله، هر ۱۸ ماه یکبار عملکرد شناختی آنها در حوزههایی مانند حافظه، توجه، زبان و عملکرد اجرایی مورد ارزیابی قرار گرفت.
نتایج کلی نشان داد که در مجموع، ارتباط مستقیمی میان مصرف سدیم و افت شناختی در کل گروه وجود ندارد. اما با تفکیک دادهها بر اساس جنسیت، الگوی متفاوتی آشکار شد. مردانی که در ابتدای مطالعه سدیم بیشتری مصرف میکردند، در طول ۶ سال افت سریعتری در حافظه رویدادی، یعنی توانایی یادآوری وقایع، تجربه کردند. این در حالی است که چنین ارتباطی در میان زنان مشاهده نشد.
بهطور میانگین، میزان مصرف روزانه سدیم در مردان حدود ۲۳۵۰ میلیگرم و در زنان حدود ۱۸۱۰ میلیگرم گزارش شده است. نکته قابل توجه این است که این ارتباط حتی پس از در نظر گرفتن عوامل تأثیرگذاری مانند فشار خون، سن، تحصیلات و ژنتیک همچنان برقرار بود.
پژوهشگران معتقدند سدیم ممکن است از مسیرهایی فراتر از فشار خون بر مغز اثر بگذارد. از جمله این مسیرها میتوان به افزایش التهاب، آسیب به رگهای خونی کوچک مغز و اختلال در عملکرد سد خونی-مغزی اشاره کرد. این تغییرات بهویژه در ناحیهای از مغز به نام هیپوکامپ که نقش مهمی در حافظه دارد، میتواند پیامدهای قابل توجهی ایجاد کند.
با وجود این یافتهها، پژوهشگران تأکید میکنند که این مطالعه از نوع مشاهدهای است و نمیتواند رابطه علت و معلولی را بهطور قطعی اثبات کند. همچنین، میزان مصرف سدیم تنها یکبار و بر اساس گزارش افراد اندازهگیری شده و تغییرات رژیم غذایی در طول زمان در نظر گرفته نشده است.
با این حال، کارشناسان معتقدند این نتایج بر اهمیت توجه به رژیم غذایی سالم در دوران سالمندی تأکید دارد. کاهش مصرف غذاهای فرآوریشده و پرنمک، در کنار افزایش مصرف مواد غذایی تازه، میتواند راهکاری ساده برای حفظ سلامت قلب و احتمالاً جلوگیری از افت شناختی در بلندمدت باشد.
