راههای مخفی برای تماس؛ ایرانیان چگونه با خانواده خود در خارج ارتباط میگیرند؟
در حالی که محدودیتهای شدید اینترنت و تماسهای تلفنی در ایران همزمان با جنگ ادامه دارد، بسیاری از ایرانیان برای برقراری ارتباط با خانوادههای خود در خارج از کشور به روشهای غیرمعمول و گاه پرهزینه روی آوردهاند.
در نزدیکی مرز ایران و ترکیه، مردی خدماتی ارائه میدهد که به ایرانیان خارج از کشور امکان میدهد با بستگان خود در داخل ایران صحبت کنند. او برای این کار از دو تلفن همراه استفاده میکند؛ یکی متصل به شبکه تلفن ایران و دیگری متصل به شبکه ترکیه.
به دلیل محدودیت تماسهای بینالمللی با ایران، مشتریان خارج از کشور از طریق واتساپ با تلفن ترکیهای او تماس میگیرند. سپس او با استفاده از تلفن ایرانی خود با خانوادههای آنان تماس میگیرد و دو گوشی را کنار هم نگه میدارد تا دو طرف بتوانند با یکدیگر صحبت کنند.
موقعیت این فرد در نزدیکی مرز باعث میشود بتواند همزمان به شبکههای تلفن همراه ایران و ترکیه دسترسی داشته باشد. با این حال، استفاده از چنین خدماتی ارزان نیست.
بر اساس گزارشی از بیبیسی فارسی، هزینه چنین تماسهایی همراه با کارمزد انتقال پول برای حدود چهار تا پنج دقیقه مکالمه به حدود ۳۸ دلار میرسد. با وجود این هزینه بالا، بسیاری از مشتریان میگویند این مبلغ برای شنیدن صدای خانوادههایشان قابل توجیه است.
در داخل ایران نیز برخی افراد تلاش میکنند با استفاده از شبکههای خصوصی مجازی یا VPN محدودیتهای اینترنتی را دور بزنند. حامد، ساکن تهران که نام او به دلایل امنیتی تغییر داده شده، میگوید در روزهای گذشته تقریباً همه راهها را برای تماس با همسر و بستگان خود در خارج از کشور امتحان کرده است.
او میگوید هزینه برایش اهمیت نداشته، حتی اگر فشار مالی ایجاد کند، زیرا تنها میخواسته خانوادهاش بداند که او در امنیت است. به گفته او، قیمت خدمات VPN نیز به شدت افزایش یافته است.
بر اساس گفتههای او، قیمت یک گیگابایت داده VPN میتواند به حدود ۲۰ دلار برسد؛ رقمی قابل توجه در شرایطی که حداقل دستمزد ماهانه در ایران حدود ۱۰۰ دلار است. او همچنین میگوید اتصالها بسیار ناپایدار است و اگر ارتباط قطع شود، داده خریداریشده از بین میرود.
در خارج از ایران نیز بسیاری از خانوادهها با نگرانی وضعیت بستگان خود را دنبال میکنند. نِگار که در تورنتوی کانادا زندگی میکند میگوید تماسهای کوتاه خانوادهاش تا حدی او را آرام میکند، اما کافی نیست.
او میگوید دشوارترین بخش ماجرا این است که اعضای خانوادهاش در حالی که زیر بمباران قرار دارند با او تماس میگیرند و میگویند نگران نباشد.
در مواردی دیگر، ارتباط میان اعضای خانواده به شکل زنجیرهای برقرار میشود؛ افراد داخل ایران اخبار محلی را جمعآوری میکنند و برای بستگان خود در خارج میفرستند، در حالی که اعضای خانواده در خارج نیز اطلاعات مربوط به تحولات جنگ را که در ایران به دلیل سانسور در دسترس نیست منتقل میکنند.