قانون تازه طالبان درباره جدایی زوجین؛ نگرانیها درباره حقوق زنان افغان افزایش یافت
حکومت طالبان در افغانستان قانون تازهای را درباره روند جدایی و انفصال زوجین تصویب کرده که با واکنش تند سازمان ملل متحد و نهادهای مدافع حقوق زنان روبهرو شده است.
مقامهای سازمان ملل این قانون را بخشی از روند «تبعیض سیستماتیک» علیه زنان و دختران افغان توصیف کردهاند؛ روندی که به گفته آنان طی سالهای اخیر بهصورت فزایندهای گسترش یافته است.
این قانون که در اواسط ماه مه در روزنامه رسمی افغانستان منتشر شد، شامل ۳۱ ماده است و شرایط و روند قانونی جدایی زوجین را مشخص میکند. بر اساس متن قانون، مواردی مانند ناپدید شدن طولانیمدت شوهر، ناسازگاری میان زوجین، وجود برخی مشکلات یا نقصها در مرد و همچنین ازدواجهایی که توسط خانوادهها برای کودکان تنظیم شدهاند، میتواند زمینهساز درخواست جدایی باشد.
با این حال، گزارشها نشان میدهد روند دریافت حکم جدایی برای زنان بسیار دشوارتر از مردان در نظر گرفته شده و محدودیتهای گستردهای در مسیر زنان متقاضی وجود دارد. بسیاری از فعالان حقوق بشر معتقدند این قانون نهتنها دسترسی زنان به حقوق قضایی را محدود میکند، بلکه وابستگی آنها به ساختارهای سنتی و مردسالارانه را افزایش میدهد.
سازمان ملل متحد در بیانیهای رسمی نسبت به تصویب این قانون ابراز نگرانی کرد. ژرژت گانیون، معاون نماینده ویژه سازمان ملل، اعلام کرد فرمان شماره ۱۸ بخشی از روندی نگرانکننده است که طی آن حقوق زنان و دختران افغان بهتدریج تضعیف میشود. او تأکید کرد که این قانون تبعیض علیه زنان را هم در سطح حقوقی و هم در عمل تثبیت میکند.
از زمان بازگشت طالبان به قدرت در سال ۲۰۲۱، محدودیتهای گستردهای علیه زنان در افغانستان اعمال شده است. دولت طالبان تحصیل دختران را پس از دوره ابتدایی ممنوع کرده و حضور زنان در بسیاری از فضاهای عمومی از جمله پارکها، باشگاههای ورزشی و سالنهای زیبایی را محدود ساخته است. همچنین زنان موظف شدهاند بدن خود را بهطور کامل بپوشانند و از اشتغال در شمار زیادی از مشاغل محروم شدهاند.
فعالان حقوق زنان میگویند قانون جدید میتواند وضعیت زنان آسیبپذیر، بهویژه زنان قربانی خشونت خانوادگی یا ازدواج اجباری را پیچیدهتر کند. برخی تحلیلگران نیز هشدار دادهاند که ادامه این سیاستها ممکن است فشارهای بینالمللی بر حکومت طالبان را افزایش دهد و روند تعامل افغانستان با جامعه جهانی را دشوارتر سازد.
