غاری بسته از ۴۰ هزار سال پیش؛ کشفی که نگاه به نئاندرتالها را تغییر میدهد
دانشمندان باستانشناس اخیرا موفق به گشودن بخشی پنهان در غار «گورهام» در جبلالطارق شدهاند؛ محفظهای که بنا بر شواهد، نزدیک به ۴۰ هزار سال دستنخورده باقی مانده بود.
یافتههای این اتاقک باستانی نهتنها شگفتی جامعه علمی را برانگیخته، بلکه میتواند برداشتهای دیرینه درباره سطح هوش، فرهنگ و توانمندیهای فنی انسان نئاندرتال را بهطور جدی بازنگری کند.
برای سالها، نئاندرتالها در ذهن عموم بهعنوان شکارچیانی ابتدایی تصویر میشدند که زندگیشان به تامین غذا محدود بوده است. اما آنچه در این غار کشف شده، روایتی متفاوت ارائه میدهد. ابزارهای سنگی پیشرفته، نقوش انتزاعی حکشده بر دیوارههای سنگی و حتی بقایای پرهایی که برای تزئین استفاده شدهاند، نشان میدهد این انسانهای باستانی از حس زیباییشناسی، تفکر نمادین و خلاقیت برخوردار بودهاند.
به گفته کارشناسان موزه ملی جبلالطارق، شواهد موجود حاکی از آن است که نئاندرتالها تنها به شکار پرندگان یا موجودات دریایی برای تغذیه بسنده نمیکردند، بلکه توانایی استفاده هنرمندانه و هدفمند از منابع طبیعی را نیز داشتهاند. یکی از مهمترین یافتهها، بقایای یک کوره ابتدایی برای تولید چسب است که قدمت آن به حدود ۶۰ هزار سال پیش بازمیگردد. این چسب که از قطران درخت توس ساخته میشده، برای اتصال ابزارهای سنگی به دستههای چوبی به کار میرفته و نشاندهنده سطح بالایی از برنامهریزی و دانش فنی است.
کشف صدفهای دریایی در فاصلهای حدود ۲۰ متر از عمق غار نیز توجه پژوهشگران را جلب کرده است. این موضوع نشان میدهد ساکنان غار توانایی انتقال آگاهانه مواد از محیطهای مختلف را داشته و احتمالا از آنها برای اهداف خوراکی یا تزئینی استفاده میکردهاند. چنین رفتاری، بیانگر سازماندهی اجتماعی و درک پیچیدهتری از محیط پیرامون است.
کلایو فینلیسون، مدیر موزه ملی جبلالطارق، این کشف را تحقق رویای هر باستانشناس توصیف کرده و میگوید دسترسی به فضایی که نزدیک به ۴۰ هزار سال از حضور انسان دور مانده، فرصتی بینظیر برای بازسازی بخشی از تاریخ فراموششده بشر است. او تاکید میکند که هر شیء بهدستآمده، قطعهای از پازلی است که تصویر نئاندرتالها را از موجوداتی بدوی به انسانهایی خلاق و مبتکر تغییر میدهد.
با وجود این کشفیات، بخشهای زیادی از غار همچنان کاوش نشده باقی مانده است. پژوهشگران معتقدند شبکه غارها میتواند به فضاهای عمیقتر و اتاقهای ناشناخته دیگری منتهی شود؛ فضاهایی که شاید رازهای تازهای از زندگی انسانهای نخستین را آشکار کند. به نظر میرسد غار گورهام هنوز حرفهای ناگفته زیادی درباره گذشته دور بشر در دل خود پنهان کرده است.
