کشف فسیلهای یکمیلیونساله پرندگان منقرضشده در دل یک غار
پژوهشگران در غاری واقع در دامنه تپهای در نیوزیلند، مجموعهای از فسیلهای جانوری را شناسایی کردهاند که تصویری کمنظیر از حیاتوحش این سرزمین در حدود یک میلیون سال پیش ارائه میدهد، دورهای بسیار پیش از حضور انسان خردمند.
این یافتهها از غاری موسوم به «پوسته تخممرغی موآ» در نزدیکی وایتومو در جزیره شمالی نیوزیلند به دست آمده؛ منطقهای که بهدلیل غارهای طبیعی و زیستتاب خود شناخته میشود.
بررسیهای تازه نشان میدهد این غار در حکم یک کپسول زمانی بومشناختی است که دنیایی ازدسترفته را حفظ کرده است. هرچند نخستین فسیلها در دهه ۱۹۶۰ و همزمان با کشف غار جمعآوری شده بودند، اما پژوهشگران اکنون دریافتهاند که برداشتهای اولیه تنها بخش کوچکی از گنجینه واقعی این محوطه را نمایان کرده بود. بازگشت دیرینشناسان به این محل، لایههای عمیقتری از تاریخ طبیعی نیوزیلند را آشکار کرده است.
در جریان کاوشهای جدید، بقایای فسیلی مربوط به ۱۲ گونه پرنده باستانی و چهار گونه قورباغه شناسایی شد. از مهمترین کشفیات، گونهای تازه از طوطی به نام Strigops insulaborealis است که خویشاوندی کهن با کاکاپوی امروزی دارد. کاکاپو پرندهای سبزرنگ، بیپرواز و زمینی است، اما پژوهشگران احتمال میدهند گونه باستانی آن توانایی پرواز داشته، زیرا ساختار پاهایش نسبت به نمونههای امروزی ضعیفتر به نظر میرسد.
همچنین بقایای نیای منقرضشده تاکاهه امروزی و گونهای منقرضشده از کبوتر یافت شده که با کبوترهای بالبرنزه استرالیا نزدیکی تبارشناختی دارد. قدمت این فسیلها با بررسی لایههای خاکستر آتشفشانی محفوظمانده در رسوبات غار تعیین شده است. این بقایا میان دو لایه خاکستر ناشی از فورانهایی در حدود ۱٫۵۵ میلیون و ۱ میلیون سال پیش قرار دارند و نشان میدهند این جانوران در بازهای زمانی نسبتاً محدود میزیستهاند.
این غار که کهنترین محوطه غاری شناختهشده در جزیره شمالی به شمار میرود، نخستین مجموعه مهرهداران مربوط به پلیستوسین پیشین را در خود جای داده که تاکنون در نیوزیلند شناسایی شده است. به گفته دکتر پل اسکوفیلد از موزه کانتربری، این یافتهها نه صرفاً یک فصل، بلکه جلدی گمشده از تاریخ باستانی نیوزیلند را آشکار میکند.
تنوع گسترده گونههای منقرضشده در این محوطه نشاندهنده نرخ بالای نابودی جانوران در طول یک میلیون سال گذشته است. مقایسه این غار با دیگر محوطهها نشان میدهد حدود ۳۳ تا ۵۰ درصد گونهها پیش از ورود انسان به نیوزیلند منقرض شدهاند؛ احتمالا بر اثر فورانهای آتشفشانی گسترده و دگرگونیهای شدید اقلیمی مرتبط با چرخههای یخبندان و میانیخبندان. این شواهد نشان میدهد فروپاشی و بازسازی بومسازگانها در این سرزمین پدیدهای دیرینه بوده و ریشه بسیاری از ویژگیهای منحصربهفرد حیاتوحش نیوزیلند را میتوان در همین گذشته دور جستوجو کرد.
