سگها بسیار زودتر از تصور پیشین در کنار انسانها زیستهاند
یافتههای تازه علمی نشان میدهد که سگهای اهلی هزاران سال پیش از آنچه پیشتر تصور میشد در کنار انسانها زندگی میکردهاند و این موضوع میتواند نگاه ما به تاریخ شکلگیری این رابطه را تغییر دهد.
بر اساس تحلیلهای جدید دیانای باستانی، سگها دستکم از حدود ۱۵ هزار و ۸۰۰ تا ۱۴ هزار سال پیش در کنار انسانها حضور داشتهاند؛ رقمی که حدود ۵ هزار سال قدیمیتر از برآوردهای قبلی است. این نتایج حاصل دو پژوهش مستقل است که قدیمیترین شواهد ژنتیکی شناختهشده از سگهای اهلی را در مناطق مختلف اروپا و آسیا شناسایی کردهاند.
پونتوس اسکوگلوند، ژنتیکدان در موسسه فرانسیس کریک در لندن و یکی از پژوهشگران این مطالعات، این یافتهها را روشنترین و قدیمیترین شواهد ژنتیکی درباره سگهای اهلی توصیف کرده است.
این دو تحقیق که نتایج آنها در نشریه نیچر منتشر شده، بر پایه بررسی دیانای باستانی بهدستآمده از بقایای بیش از ۲۰۰ سگ و گرگ انجام شده است. پژوهشگران نمونههای کلیدی را در محوطههای باستانی مختلف، از جمله در منطقه پینارباشی در مرکز ترکیه و غار گاف در جنوبغربی انگلستان شناسایی کردهاند.
مجموع این دادهها تصویری دقیقتر از روند شکلگیری سگها و نحوه پیوستن آنها به جوامع انسانی ارائه میدهد. دانشمندان پیشتر میدانستند که سگها در دوران آخرین عصر یخبندان از گرگهای خاکستری منشأ گرفتهاند، اما زمان دقیق این تحول و ویژگیهای نخستین سگهای اهلی همچنان مبهم باقی مانده بود.
پیشرفت در فناوریهای بررسی دیانای باستانی اکنون به پژوهشگران اجازه داده است بخشهای خاص مرتبط با سگها را جدا کرده و این مسیر تکاملی را با دقت بیشتری بررسی کنند.
در یکی از یافتههای مهم، تحلیل شیمیایی بقایای کشفشده در ترکیه نشان میدهد که سگهای باستانی از ماهی تغذیه میکردهاند، که نشاندهنده شباهت رژیم غذایی آنها با انسانهای همان منطقه است.
همچنین در غار گاف، فک یک سگ کشف شده که پس از مرگ با دقت برش خورده بود. نشانههای باقیمانده حاکی از آن است که این حیوان قطعهقطعه شده، اما نحوه برخورد با بقایای آن مشابه رفتار با اجساد انسانی در همان محل بوده است.
این شباهتها نشان میدهد که سگها جایگاهی فراتر از یک حیوان معمولی داشتهاند و احتمالا نقش اجتماعی یا نمادینی در زندگی انسانها ایفا میکردهاند.
لاکی اسکارزبروک از دانشگاه لودویگ ماکسیمیلیان مونیخ و از نویسندگان این پژوهش نیز گفته است که سگها طی ۱۶ هزار سال گذشته در کنار جوامع انسانی حضور داشتهاند و این همراهی در آینده نیز ادامه خواهد داشت.
